Complete Guidance For MPSC Exams, Current Affairs, Rajyaseva, PSI, STI Exams, Job Alerts 2020

Current Affairs of 25 September 2015 For MPSC Exams

चालू घडामोडी (25 सप्टेंबर 2015)

चालू घडामोडी (25 सप्टेंबर 2015)

व्यवहार्यता तपासण्यासाठी चीन, फ्रान्स आणि स्पेनमधील कंपन्यांची निवड :

  • दिल्ली, मुंबई आणि कोलकता, त्याचप्रमाणे मुंबई आणि चेन्नई या महानगरांना जोडणाऱ्या हीरक चतुष्कोन (डायमंड क्वाड्रिलॅटरल) या महत्त्वाकांक्षी रेल्वे कॉरिडॉर railwayप्रकल्पाची व्यवहार्यता तपासण्यासाठी रेल्वेने चीन, फ्रान्स आणि स्पेनमधील कंपन्यांची निवड केली आहे.
  • चारही प्रस्तावित लोहमार्गांचे अध्ययन करून या कंपन्यांनी अहवाल देणे अपेक्षित आहे.
  • तब्बल दोन लाख कोटी खर्च अपेक्षित असलेल्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे चारही महानगरे वेगवान रेल्वेगाड्यांनी (हायस्पीड ट्रेन) जोडली जातील.
  • 300 किलोमीटर प्रतितास या वेगामुळे प्रवासाचा वेळही लक्षणीय प्रमाणात कमी होणार आहे.
  • याअंतर्गत “थर्ड रेल्वे सर्व्हे अँड डिझाइन इन्स्टिट्यूट” ही चिनी कंपनी दिल्ली- मुंबई मार्गाचे अध्ययन करेल, तर फ्रान्समधील “सिस्ट्रा” ही कंपनी मुंबई- चेन्नई मार्गाची पाहणी करेल.
  • याखेरीज दिल्ली आणि कोलकता यांना जोडणाऱ्या मार्गाचे अध्ययन स्पेनच्या “इनेको” या कंपनीकडून केले जाईल.
  • या अध्ययनासाठी तीस कोटी रुपये खर्च होतील, असा अंदाज रेल्वे प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.

लातूर जिल्हा दुष्काळग्रस्त जाहीर होण्याची शक्‍यता :

  • लातूर जिल्ह्यात या वर्षी अत्यंत कमी पाऊस झाल्यामुळे शेतकऱ्यांच्या हातून खरीप गेले आहे.
  • यात जिल्हा प्रशासनाच्या वतीने खरीप हंगामाची पैसेवारी जाहीर करण्यात आली आहे.
  • यात जिल्ह्यातील सर्वच 943 गावांत 67 पैसे पेक्षा कमी पैसेवारी आली आहे.
  • त्यामुळे जिल्हा दुष्काळग्रस्त म्हणून जाहीर होण्याची शक्‍यता आहे.
  • जिल्ह्यात सरासरी 358 मिलिमीटर पाऊस झाला आहे.

स्वयंचलित टेहळणी व सुरक्षा यंत्रणा कार्यान्वित करण्याच्या प्रस्तावास मंजुरी :

  • भारतीय हवाई दलामध्ये संपूर्णत: स्वयंचलित टेहळणी व सुरक्षा यंत्रणा (एअर सर्व्हेलन्स) कार्यान्वित करण्याच्या प्रस्तावास केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मंजुरी दिली आहे.
  • यासाठी सुमारे आठ हजार कोटी रुपये इतका खर्च येणार आहे.
  • हवाई दलाने याआधीच पाकिस्तानच्या सीमारेषेजवळ असलेल्या बर्नाला (पंजाब), वडसार (गुजरात), अया नगर (दिल्ली), जोधपूर (राजस्थान) आणि अंबाला (हरियाना) येथील हवाई तळांवर अशा स्वरुपाची यंत्रणा प्रस्थापित केली आहे.
  • भारत इलेक्‍ट्रॉनिक्‍स या संरक्षण क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या सार्वजनिक कंपनीच्या मदतीने ही यंत्रणा (आयएसीसीएस) कार्यान्वित करण्यात आली आहे.
  • आता या प्रणालीच्या दुसऱ्या टप्प्यामध्ये पूर्व, मध्य व दक्षिण भारतामध्ये तीन मुख्य व 10 इतर ठिकाणी ही यंत्रणा कार्यान्वित करण्यात येणार आहे.
  • याचबरोबर, अंदमान व निकोबार या व्यूहात्मकदृष्टया अत्यंत महत्त्वपूर्ण बेटसमूहावरील तळामध्येही ही यंत्रणा बसविण्यात येणार आहे.
  • या यंत्रणेंतर्गत विकसित येणाऱ्या काही सुविधा भूगर्भाखालील इमारतींमध्येही बसविण्यात येणार आहेत.

मंगळयानाने मंगळाच्या कक्षेत प्रवेश करण्याला वर्ष पूर्ण :

  • जागतिक पातळीवर ओळख निर्माण केलेल्या भारताच्या मंगळयानाने मंगळाच्या कक्षेत प्रवेश करण्याला गुरुवारी वर्ष पूर्ण झाले आहे.

    mangal

  • इस्रो या भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने या यानाचा पहिला बर्थडे उत्साहात साजरा केला.
  • या यानाचे इंधन अपेक्षेपेक्षा जास्त काळ टिकणार असल्यामुळे त्याचे आयुष्यही अनेक वर्षांनी वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
  • इस्रोने यानिमित्ताने मंगळावरील रंगीत कॅमेऱ्यातून मिळालेल्या प्रतिमा आणि अन्य पे-लोडच्या साह्याने मिळविण्यात आलेल्या छायाचित्रांचे संकलन असलेल्या ‘सायन्टिफिक अ‍ॅटलास’चे प्रकाशनही केले. मार्स ऑर्बिटर मिशनच्या पहिल्या वर्धापनदिनानिमित्त इस्रोने ‘फिशिंग हॅमलेटटू मार्स’ हे पुस्तक 5 नोव्हेंबर रोजी प्रकाशित करण्याचे ठरविले
  • या यानाने 51 पैकी 21 मोहिमा यशस्वी केल्या आहेत.
  • युरोपीयन अंतराळ संस्था, अमेरिकेची नासा आणि रशियाच्या रॉसकॉसमॉस या तीनच अंतराळ संस्थांना यापूर्वी मंगळावर यान पाठविण्यात यश मिळवता आले
  • मंगळयानावर आलेला खर्च 450 कोटी रुपये म्हणजे 7.4 कोटी अमेरिकन डॉलर असून प्रत्यक्षात अपेक्षा 10 कोटी अमेरिकन डॉलर एवढ्या खर्चाची होती.

सौरव गांगुली याची कॅब अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती :

  • भारताचा माजी कर्णधार सौरव गांगुली याला गुरुवारी बंगाल क्रिकेट संघटनेचा (कॅब) अध्यक्ष म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे.

    sourav ganguly

  • गांगुलीला अध्यक्ष नियुक्त केल्याची घोषणा पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी राज्य सचिवालयात कॅबच्या सिनियर पदाधिकारी आणि राज्य सरकारच्या मंत्र्यांच्या उपस्थितीत केली.
  • एक अन्य महत्त्वपूर्ण घटनाक्रमात दालमिया यांचे चिरंजीव अभिषेक यांना दोन संयुक्त सचिवांपैकी एका पदावर नियुक्त करण्यात आले.
  • अभिषेक दालमिया गांगुलीची जागा घेतील.
  • सुबीर गांगुली दुसरे संयुक्त सचिव म्हणून पूर्वीप्रमाणेच जबाबदारी पार पाडतील.
  • विश्वरूप डे देखील कोषाध्यक्ष म्हणून कायम असतील.

भारतीय वैज्ञानिकाचे संशोधन :

  • सूर्यापेक्षा पाच हजार पटींनी अधिक वस्तुमान असलेल्या कृष्णविवराचा शोध मध्यम आकाराच्या कृष्णविवराच्या अस्तित्वाचा पुरावा भारतीय वंशाच्या एका वैज्ञानिकाच्या नेतृत्वाखालील पथकाने शोधला आहे.
  • कृष्णविवराचा असा मध्यम आकाराचा वर्ग असतो यावर या संशोधनाने शिक्कामोर्तब झाले आहे.
  • जवळपास सर्व कृष्णविवरे शून्य ते दोन या आकारात येतात.
  • आंतरतारकीय वस्तुमान सूर्यापेक्षा अब्जावधी पट अधिक असलेल्या कृष्णविवरांचाही त्यात समावेश होतो.
  • खगोल वैज्ञानिकांच्या मते मध्यम आकाराच्या कृष्णविवरात दोन टोकाचे आकार असू शकतात, पण त्याचे पुरावे मिळत नव्हते, पण ते आता मिळत आहेत.
  • किमान सहा कृष्णविवरे या गटात सापडली आहेत.
  • मेरीलँड विद्यापीठ व नासाच्या गोडार्ड स्पेस सेंटरच्या खगोलशास्त्रज्ञांनी नवीन मध्यम आकाराच्या व सूर्यापेक्षा पाच हजार पट जास्त वस्तुमानाच्या कृष्णविवराचे पुरावे दिले आहेत. मध्यम आकाराच्या कृष्णविवरांमध्ये त्यामुळे एकाची भर पडली आहे.
  • याच वैज्ञानिकांनी अशाच वर्गातील कृष्णविवर ऑगस्ट 2014 मध्ये शोधून काढले होते.
  • पूर्वीच्या अभ्यासानुसार सूर्याच्या वस्तुमानापेक्षा 400 पट अधिक वस्तुमान असलेले कृष्णविवर आहे व नासाच्या रोसी एक्स रे टायमिंग एक्स्प्लोरर उपग्रहाने व युरोपीय अवकाश संस्थेच्या एक्सएमएम न्यूटन उपग्रहाने त्याचे पुरावे दिले आहेत.
  • आता ज्या कृष्णविवराचे पुरावे मिळाले आहेत, त्याचे नाव एनजीसी 1213 एक्स 1 असे आहे.
  • ते कृष्णविवर म्हणजे क्ष किरणांचा स्रोत आहे.
  • काही खगोल वैज्ञानिकांच्या मते ही मध्यम आकाराची कृष्णविवरे मोठय़ा प्रमाणात वस्तुमान ओढत असून, त्यात घर्षण होऊन क्ष किरणांची निर्मिती होत आहे.
  • त्या पाश्र्वभूमीवर एनजीसी 1213 एक्स1 कृष्णविवरातून क्ष किरणांची आतषबाजी होत आहे.
  • एक कृष्णविवर मिनिटाला 27.6 वेळा प्रखर क्ष किरण बाहेर टाकते, तर दुसरे 17.4 वेळा क्ष किरण बाहेर टाकते.
  • या संशोधनात भारतीय वंशाचे विद्यार्थी धीरज पाशम यांनी नेतृत्व केले असून ते स्पेस सायन्स इन्स्टिटय़ूटचे विद्यर्थी आहेत.
  • नासाच्या गोडार्ड केंद्रातील संशोधकांनाही एमबी 82 एक्स 1 या कृष्णविवराची क्ष किरण प्रखरता व एनजीसी 1213 एक्स 1 या कृष्णविवराची क्ष किरण प्रखरता यांचे गुणोत्तर 3-2 असे दिसून आले आहे.
  • अ‍ॅस्ट्रोफिजिकल जर्नल लेटर्स या नियतकालिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झाले आहे.

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.

MPSC World