टोपन नावे भाग 4 बद्दल माहिती
टोपन नावे भाग 4 बद्दल माहिती
Table of Contents

टोपन नावे भाग 4 बद्दल माहिती – एका नजरेत
- लोकनायक: जयप्रकाश नारायण
- लोकहितवादी: गोपाळ हरी देशमुख
- लोकमान्य: बाळ गंगाधर टिळक
- स्वातंत्र्यवीर: विनायक दामोदर सावरकर
- पानिपतकार: विश्वास पाटील – 99 व्या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष
- साने गुरुजी: पांडुरंग सदाशिव साने
- साहित्यसम्राट: न. चिं. केळकर
- ज्ञानकोशकार: श्रीधर व्यंकटेश केतकर
- सवाई गंधर्व: पंडित रामभाऊ कुंदगोलकर
- संगीतसूर्य: केशवराव भोसले
टोपन नावांच्या मालिकेतील हा चौथा व शेवटचा भाग आहे. यात र ते ज्ञ अक्षरांवरील टोपन नावे दिली आहेत. या भागातील लोकमान्य, लोकहितवादी, लोकनायक व स्वातंत्र्यवीर ही चार टोपन नावे परीक्षेत सर्वांत जास्त विचारली जातात.
लोक या शब्दाने सुरू होणारी तीन टोपन नावे एकत्र पाठ केली, तर गोंधळ टाळता येतो – लोकमान्य टिळक, लोकहितवादी देशमुख, लोकनायक जयप्रकाश नारायण. प्रत्येक नावाबरोबर मूळ नाव व त्यांचे कार्य एकत्र लक्षात ठेवा.
टोपन नावे – भाग 4 (र ते ज्ञ)
खालील तक्त्यात 20 व्यक्तींची मूळ नावे व टोपन नावे दिली आहेत.
| मूळ नाव | टोपन नाव |
|---|---|
| वसंत ना. मंगळवेढेकर | राजा मंगळवेढेकर |
| ना. वा. टिळक | रेव्हरंड टिळक |
| जयप्रकाश नारायण | लोकनायक |
| गोपाळ हरी देशमुख | लोकहितवादी |
| बाळ गंगाधर टिळक | लोकमान्य |
| महेश केळूसकर | विनम्र बालक |
| विश्वास पाटील | पानिपतकार |
| विनायक जनार्दन करंदीकर | विनायक |
| गोविंद विनायक करंदीकर | विंदा करंदीकर |
| के. ज. पुरोहित | शांताराम |
| शाहीर राम जोशी | शाहीरांचा शाहीर |
| तुकाराम बोल्होबा आंबिले | संत तुकाराम |
| नारायण सूर्याजीपंत ठोसर | संत समर्थ रामदास |
| ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी | संत ज्ञानेश्वर |
| केशवराव भोसले | संगीतसूर्य |
| पंडित रामभाऊ कुंदगोलकर | सवाई गंधर्व |
| पांडुरंग सदाशिव साने | साने गुरुजी |
| न. चिं. केळकर | साहित्यसम्राट |
| विनायक दामोदर सावरकर | स्वातंत्र्यवीर |
| होनाजी सयाजी शिलरखान | होनाजी बाळा |
| श्रीधर व्यंकटेश केतकर | ज्ञानकोशकार |
लोक या शब्दाची टोपन नावे – एका तक्त्यात
लोक या शब्दाने सुरू होणारी टोपन नावे परीक्षेत एकत्र विचारली जातात. त्यांची माहिती खालील तक्त्यात दिली आहे.
| टोपन नाव | मूळ नाव | विशेष |
|---|---|---|
| लोकमान्य | बाळ गंगाधर टिळक | केसरी या वृत्तपत्राचे संपादक; स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे ही घोषणा |
| लोकहितवादी | गोपाळ हरी देशमुख | शतपत्रे या लेखमालेचे लेखक |
| लोकनायक | जयप्रकाश नारायण | संपूर्ण क्रांतीचे प्रणेते |
संतांची टोपन नावे
- संत तुकाराम: तुकाराम बोल्होबा आंबिले – अभंगांचे रचनाकार.
- संत समर्थ रामदास: नारायण सूर्याजीपंत ठोसर – दासबोध या ग्रंथाचे रचनाकार.
- संत ज्ञानेश्वर: ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी – ज्ञानेश्वरी या ग्रंथाचे रचनाकार.
इतर विशेष टोपन नावे
- पानिपतकार: विश्वास पाटील – पानिपत या कादंबरीचे लेखक; 99 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे (1 ते 4 जानेवारी 2026, सातारा) अध्यक्ष होते.
- साने गुरुजी: पांडुरंग सदाशिव साने – श्यामची आई या ग्रंथाचे लेखक.
- ज्ञानकोशकार: श्रीधर व्यंकटेश केतकर – मराठी ज्ञानकोशाचे संपादक.
- साहित्यसम्राट: न. चिं. केळकर – साहित्यिक व इतिहासकार.
- सवाई गंधर्व: पंडित रामभाऊ कुंदगोलकर – हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक.
- संगीतसूर्य: केशवराव भोसले – गायक व नट.
- शाहीरांचा शाहीर: शाहीर राम जोशी – शाहिरीचे प्रणेते.
- रेव्हरंड टिळक: ना. वा. टिळक – कवी व समाजसुधारक.
परीक्षेत गोंधळ टाळा
- लोकमान्य विरुद्ध लोकहितवादी विरुद्ध लोकनायक: लोकमान्य हे बाळ गंगाधर टिळक यांचे टोपन नाव आहे; लोकहितवादी हे गोपाळ हरी देशमुख यांचे टोपन नाव आहे; लोकनायक हे जयप्रकाश नारायण यांचे टोपन नाव आहे. तिन्ही नावे लोक या शब्दाने सुरू होतात, त्यामुळे मूळ नावे वेगळी लक्षात ठेवा.
- विनायक विरुद्ध विंदा करंदीकर: विनायक हे विनायक जनार्दन करंदीकर यांचे टोपन नाव आहे; विंदा करंदीकर हे गोविंद विनायक करंदीकर यांचे टोपन नाव आहे. दोन्ही करंदीकर आहेत, पण व्यक्ती वेगळ्या आहेत.
- संतांची टोपन नावे: संत तुकाराम (तुकाराम बोल्होबा आंबिले), संत समर्थ रामदास (नारायण सूर्याजीपंत ठोसर) व संत ज्ञानेश्वर (ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी) ही तीन नावे वेगळी लक्षात ठेवा.
- ज्ञानकोशकार: ज्ञानकोशकार हे श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांचे टोपन नाव आहे. त्यांचे नाव ज्ञानकोषकार असे छापलेले आढळते; योग्य शब्द ज्ञानकोशकार आहे.
- पानिपतकार: पानिपतकार हे विश्वास पाटील यांचे टोपन नाव आहे; तेच 99 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.
परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- राजा मंगळवेढेकर – वसंत ना. मंगळवेढेकर; रेव्हरंड टिळक – ना. वा. टिळक; लोकनायक – जयप्रकाश नारायण.
- लोकहितवादी – गोपाळ हरी देशमुख; लोकमान्य – बाळ गंगाधर टिळक; विनम्र बालक – महेश केळूसकर.
- पानिपतकार – विश्वास पाटील; विनायक – विनायक जनार्दन करंदीकर; विंदा करंदीकर – गोविंद विनायक करंदीकर.
- शांताराम – के. ज. पुरोहित; शाहीरांचा शाहीर – शाहीर राम जोशी; संत तुकाराम – तुकाराम बोल्होबा आंबिले.
- संत समर्थ रामदास – नारायण सूर्याजीपंत ठोसर; संत ज्ञानेश्वर – ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी; संगीतसूर्य – केशवराव भोसले.
- सवाई गंधर्व – पंडित रामभाऊ कुंदगोलकर; साने गुरुजी – पांडुरंग सदाशिव साने; साहित्यसम्राट – न. चिं. केळकर.
- स्वातंत्र्यवीर – विनायक दामोदर सावरकर; होनाजी बाळा – होनाजी सयाजी शिलरखान; ज्ञानकोशकार – श्रीधर व्यंकटेश केतकर.
हेही वाचा
सराव प्रश्नमंजुषा
वरील लेख वाचून झाल्यावर ही प्रश्नमंजुषा सोडवा. प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर निवडताच बरोबर/चूक लगेच कळेल आणि स्पष्टीकरण दिसेल.
1. लोकनायक हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
लोकनायक हे जयप्रकाश नारायण यांचे टोपन नाव आहे. गोपाळ हरी देशमुख यांचे टोपन नाव लोकहितवादी आहे, बाळ गंगाधर टिळक यांचे टोपन नाव लोकमान्य आहे आणि विनायक दामोदर सावरकर यांचे टोपन नाव स्वातंत्र्यवीर आहे.
2. लोकहितवादी हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
लोकहितवादी हे गोपाळ हरी देशमुख यांचे टोपन नाव आहे. जयप्रकाश नारायण यांचे टोपन नाव लोकनायक आहे, बाळ गंगाधर टिळक यांचे टोपन नाव लोकमान्य आहे आणि विनायक दामोदर सावरकर यांचे टोपन नाव स्वातंत्र्यवीर आहे.
3. लोकमान्य हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
लोकमान्य हे बाळ गंगाधर टिळक यांचे टोपन नाव आहे. जयप्रकाश नारायण यांचे टोपन नाव लोकनायक आहे, गोपाळ हरी देशमुख यांचे टोपन नाव लोकहितवादी आहे आणि विनायक दामोदर सावरकर यांचे टोपन नाव स्वातंत्र्यवीर आहे.
4. स्वातंत्र्यवीर हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
स्वातंत्र्यवीर हे विनायक दामोदर सावरकर यांचे टोपन नाव आहे. जयप्रकाश नारायण यांचे टोपन नाव लोकनायक आहे, बाळ गंगाधर टिळक यांचे टोपन नाव लोकमान्य आहे आणि गोपाळ हरी देशमुख यांचे टोपन नाव लोकहितवादी आहे.
5. पानिपतकार हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
पानिपतकार हे विश्वास पाटील यांचे टोपन नाव आहे; त्यांची पानिपत ही कादंबरी प्रसिद्ध आहे. विनायक जनार्दन करंदीकर यांचे टोपन नाव विनायक आहे, गोविंद विनायक करंदीकर यांचे टोपन नाव विंदा करंदीकर आहे आणि के. ज. पुरोहित यांचे टोपन नाव शांताराम आहे.
6. विंदा करंदीकर यांचे पूर्ण नाव काय आहे?
विंदा करंदीकर यांचे पूर्ण नाव गोविंद विनायक करंदीकर आहे. विनायक जनार्दन करंदीकर यांचे टोपन नाव विनायक आहे, वसंत ना. मंगळवेढेकर यांचे टोपन नाव राजा मंगळवेढेकर आहे आणि ना. वा. टिळक यांचे टोपन नाव रेव्हरंड टिळक आहे.
7. साने गुरुजी यांचे पूर्ण नाव काय आहे?
साने गुरुजी यांचे पूर्ण नाव पांडुरंग सदाशिव साने आहे. नारायण सूर्याजीपंत ठोसर यांचे टोपन नाव संत समर्थ रामदास आहे, ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी यांचे टोपन नाव संत ज्ञानेश्वर आहे आणि केशवराव भोसले यांचे टोपन नाव संगीतसूर्य आहे.
8. साहित्यसम्राट हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
साहित्यसम्राट हे न. चिं. केळकर यांचे टोपन नाव आहे. विनायक दामोदर सावरकर यांचे टोपन नाव स्वातंत्र्यवीर आहे, श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांचे टोपन नाव ज्ञानकोशकार आहे आणि होनाजी सयाजी शिलरखान यांचे टोपन नाव होनाजी बाळा आहे.
9. ज्ञानकोशकार हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
ज्ञानकोशकार हे श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांचे टोपन नाव आहे; त्यांनी मराठी ज्ञानकोशाचे संपादन केले. न. चिं. केळकर यांचे टोपन नाव साहित्यसम्राट आहे, विनायक दामोदर सावरकर यांचे टोपन नाव स्वातंत्र्यवीर आहे आणि होनाजी सयाजी शिलरखान यांचे टोपन नाव होनाजी बाळा आहे.
10. सवाई गंधर्व हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
सवाई गंधर्व हे पंडित रामभाऊ कुंदगोलकर यांचे टोपन नाव आहे. केशवराव भोसले यांचे टोपन नाव संगीतसूर्य आहे, नारायण सूर्याजीपंत ठोसर यांचे टोपन नाव संत समर्थ रामदास आहे आणि ज्ञानेश्वर विठ्ठल कुलकर्णी यांचे टोपन नाव संत ज्ञानेश्वर आहे.