विदेश दौरे भाग 3 बद्दल संपूर्ण माहिती
विदेश दौरे भाग 3
Table of Contents
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 30 मार्च ते 3 एप्रिल 2016 या काळात तीन देशांचा दौरा केला – बेल्जियम, अमेरिका व सौदी अरेबिया. बेल्जियममध्ये भारत-युरोपीय संघ परिषद, अमेरिकेत अणुसुरक्षा शिखर बैठक आणि सौदी अरेबियात राजे सलमान यांच्याशी चर्चा – असे या दौऱ्याचे तीन टप्पे होते.
या दौऱ्यात एरियस दुर्बीणीचे लोकार्पण, लायगो-भारत करार आणि सौदी अरेबियाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान असे महत्त्वाचे टप्पे घडले. दौरा, करार व प्रत्येक देशाची माहिती या लेखात तक्त्यांत दिली आहे. शेवटी सराव प्रश्नमंजुषा आहे.

विदेश दौरे भाग 3 – एका नजरेत
- दौरा: 30 मार्च ते 3 एप्रिल 2016
- भेट देणारे: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
- बेल्जियम: 30 व 31 मार्च 2016 – 13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद
- अमेरिका: 31 मार्च ते 1 एप्रिल 2016 – अणुसुरक्षा शिखर बैठक
- सौदी अरेबिया: 2 व 3 एप्रिल 2016 – राजे सलमान यांच्याशी चर्चा
- एरियस दुर्बीण: 30 मार्च 2016 रोजी लोकार्पण
- लायगो-भारत: गुरुत्वीय लहरी वेधशाळा करार
- सन्मान: सौदी अरेबियाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान – किंग अब्दुल अझिझ पदक
दौऱ्याचा प्रवास – तीन टप्पे
मोदी यांचा हा दौरा सलग पाच दिवस चालला. प्रत्येक टप्प्याचे ठिकाण, दिनांक व उद्देश वेगळा होता.
| देश | दिनांक | उद्देश |
|---|---|---|
| बेल्जियम | 30 व 31 मार्च 2016 | 13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद, ब्रसेल्स |
| अमेरिका | 31 मार्च ते 1 एप्रिल 2016 | अणुसुरक्षा शिखर बैठक, वॉशिंग्टन |
| सौदी अरेबिया | 2 व 3 एप्रिल 2016 | राजे सलमान बिन अब्दुल अझिझ यांच्याशी चर्चा, रियाध |
बेल्जियम – परिषद व एरियस दुर्बीण
बेल्जियम दौऱ्यात दोन महत्त्वाच्या गोष्टी घडल्या – भारत-युरोपीय संघ परिषद व एरियस दुर्बीणीचे लोकार्पण. बेल्जियमचे पंतप्रधान चार्ल्स मिशेल यांच्याशी दहशतवाद व व्यापार यांवर चर्चा झाली.
| घटक | माहिती |
|---|---|
| परिषद | 13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद, ब्रसेल्स |
| बेल्जियमचे पंतप्रधान | चार्ल्स मिशेल |
| एरियस दुर्बीण | 3.6 मीटर देवस्थळ प्रकाशीय दुर्बीण, उत्तराखंड |
| दुर्बीण कोठे | देवस्थळ, नैनीतालजवळ |
| लोकार्पण | 30 मार्च 2016, मोदी व चार्ल्स मिशेल यांनी रिमोटद्वारे |
| अँटवर्प | जगातील सर्वात मोठे हिरा व्यापार केंद्र |
| हिरा व्यापार | जगातील सुमारे 84 टक्के कच्च्या हिऱ्यांची उलाढाल अँटवर्पमधून |
एरियस दुर्बीण भारत व बेल्जियम यांनी संयुक्तपणे उभारली आहे. ती आशियातील सर्वात मोठी प्रकाशीय दुर्बीण आहे. मोदी यांनी अँटवर्प येथील हिरा व्यापार केंद्रालाही भेट दिली होती.
अमेरिका – अणुसुरक्षा शिखर बैठक व लायगो
अमेरिका दौऱ्यात वॉशिंग्टन येथे चौथी अणुसुरक्षा शिखर बैठक झाली. या बैठकीत 50 हून अधिक देशांचा सहभाग होता. भारत व अमेरिका दरम्यान गुरुत्वीय लहरी वेधशाळेचा करार झाला.
- शिखर बैठक: चौथी अणुसुरक्षा शिखर बैठक, वॉशिंग्टन, 31 मार्च ते 1 एप्रिल 2016.
- सहभाग: 50 हून अधिक देशांचा सहभाग होता.
- लायगो-भारत करार: भारतात गुरुत्वीय लहरी वेधशाळा उभारण्याबाबत करार झाला; लायगो हे उपकरण भारतात बसवण्यात येणार आहे.
- उपयोग: गुरुत्वीय लहरी खगोलशास्त्राच्या संशोधनात हे उपकरण महत्त्वाची भूमिका पार पाडते.
सौदी अरेबिया – राजे सलमान व सन्मान
सौदी अरेबिया दौऱ्यात मोदी यांनी राजे सलमान बिन अब्दुल अझिझ यांची भेट घेतली. व्यापार, गुंतवणूक व दहशतवाद यांवर चर्चा झाली. मोदी यांना सौदी अरेबियाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान – किंग अब्दुल अझिझ पदक – देण्यात आले.
| घटक | माहिती |
|---|---|
| दिनांक | 2 व 3 एप्रिल 2016 |
| राजे | सलमान बिन अब्दुल अझिझ |
| राजधानी | रियाध |
| चर्चा | व्यापार, गुंतवणूक, दहशतवाद |
| सन्मान | किंग अब्दुल अझिझ पदक (सर्वोच्च नागरी सन्मान) |
| खास नोंद | 6 वर्षांत सौदी अरेबियाला भेट देणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान |
परीक्षेत गोंधळ टाळा
- परिषद – 13 वी विरुद्ध इतर: ब्रसेल्स येथे 13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद झाली. परिषदेचा क्रमांक 13 हा लक्षात ठेवा.
- शिखर बैठक – चौथी विरुद्ध संख्या: वॉशिंग्टन येथे चौथी अणुसुरक्षा शिखर बैठक झाली; त्यात 50 हून अधिक देशांचा सहभाग होता. काही पुस्तकांत 53 देश असे छापलेले आढळते; 52 देश व 4 आंतरराष्ट्रीय संघटना सहभागी झाल्या होत्या.
- एरियस दुर्बीण – देवस्थळ विरुद्ध नैनीताल: दुर्बीण देवस्थळ येथे आहे; देवस्थळ हे नैनीतालजवळील ठिकाण आहे. दुर्बीण नैनीताल शहरात नाही.
- लायगो विरुद्ध लायगो-भारत: लायगो हे गुरुत्वीय लहरी शोधणारे उपकरण आहे; भारतात ते बसवण्याबाबतचा करार लायगो-भारत म्हणून ओळखला जातो.
परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- मोदी यांचा बेल्जियम, अमेरिका व सौदी अरेबिया दौरा 30 मार्च ते 3 एप्रिल 2016 रोजी झाला.
- 13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद ब्रसेल्स येथे 30 मार्च 2016 रोजी झाली; बेल्जियमचे पंतप्रधान चार्ल्स मिशेल होते.
- एरियस 3.6 मीटर दुर्बीण देवस्थळ, नैनीतालजवळ आहे; तिचे लोकार्पण 30 मार्च 2016 रोजी झाले.
- अँटवर्प हे जगातील सर्वात मोठे हिरा व्यापार केंद्र आहे; जगातील सुमारे 84 टक्के कच्च्या हिऱ्यांची उलाढाल तेथून होते.
- चौथी अणुसुरक्षा शिखर बैठक वॉशिंग्टन येथे 31 मार्च ते 1 एप्रिल 2016 रोजी झाली; लायगो-भारत करार झाला.
- सौदी अरेबिया दौरा 2 व 3 एप्रिल 2016 रोजी झाला; राजे सलमान बिन अब्दुल अझिझ यांच्याशी चर्चा झाली; मोदींना किंग अब्दुल अझिझ पदक मिळाले.
- मोदी हे 6 वर्षांत सौदी अरेबियाला भेट देणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले.
हेही वाचा
सराव प्रश्नमंजुषा
वरील लेख वाचून झाल्यावर ही प्रश्नमंजुषा सोडवा. प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर निवडताच बरोबर/चूक लगेच कळेल आणि स्पष्टीकरण दिसेल.
1. 13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद कोठे झाली?
13 वी भारत-युरोपीय संघ परिषद ब्रसेल्स येथे झाली. वॉशिंग्टन येथे अणुसुरक्षा शिखर बैठक झाली, रियाध ही सौदी अरेबियाची राजधानी आहे आणि अँटवर्प हे हिरा व्यापार केंद्र आहे.
2. पंतप्रधान मोदी यांचा बेल्जियम दौरा कधी झाला?
पंतप्रधान मोदी यांचा बेल्जियम दौरा 30 व 31 मार्च 2016 रोजी झाला. 31 मार्च ते 1 एप्रिल 2016 रोजी अमेरिका दौरा झाला आणि 2 व 3 एप्रिल 2016 रोजी सौदी अरेबिया दौरा झाला.
3. अणुसुरक्षा शिखर बैठक कोठे झाली?
अणुसुरक्षा शिखर बैठक वॉशिंग्टन येथे झाली. ब्रसेल्स येथे भारत-युरोपीय संघ परिषद झाली, रियाध ही सौदी अरेबियाची राजधानी आहे आणि न्यूयॉर्क येथे ही बैठक झाली नव्हती.
4. 2016 मध्ये सौदी अरेबियाचे राजे कोण होते?
2016 मध्ये सौदी अरेबियाचे राजे सलमान बिन अब्दुल अझिझ होते. चार्ल्स मिशेल हे बेल्जियमचे पंतप्रधान होते, बराक ओबामा हे अमेरिकेचे राष्ट्रपती होते आणि जॉन की हे न्यूझीलंडचे पंतप्रधान होते.
5. एरियस दुर्बीण कोठे आहे?
एरियस दुर्बीण देवस्थळ, नैनीतालजवळ आहे. अँटवर्प हे हिरा व्यापार केंद्र आहे, ब्रसेल्स ही बेल्जियमची राजधानी आहे आणि हनले हे लडाखमधील वेधशाळेचे ठिकाण आहे.
6. भारत व अमेरिका दरम्यान कोणता करार झाला?
भारत व अमेरिका दरम्यान लायगो-भारत करार झाला. राफेल करार हा फ्रान्सशी झाला, चाबहार करार हा इराणशी झाला आणि मुक्त व्यापार चर्चा ही न्यूझीलंडशी झाली.
7. अँटवर्प कशासाठी प्रसिद्ध आहे?
अँटवर्प हे जगातील सर्वात मोठे हिरा व्यापार केंद्र आहे; जगातील सुमारे 84 टक्के कच्च्या हिऱ्यांची उलाढाल तेथून होते. तेल व्यापार, पोलाद उद्योग व जहाजबांधणी ही अँटवर्पची ओळख नाही.
8. पंतप्रधान मोदी यांचा सौदी अरेबिया दौरा कधी झाला?
पंतप्रधान मोदी यांचा सौदी अरेबिया दौरा 2 व 3 एप्रिल 2016 रोजी झाला. 30 व 31 मार्च 2016 रोजी बेल्जियम दौरा झाला, 31 मार्च ते 1 एप्रिल 2016 रोजी अमेरिका दौरा झाला आणि 28 ते 30 एप्रिल 2016 रोजी राष्ट्रपतींचा पापुआ न्यू गिनी दौरा झाला.
9. पंतप्रधान मोदींना सौदी अरेबियाचा कोणता सन्मान मिळाला?
पंतप्रधान मोदींना सौदी अरेबियाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान – किंग अब्दुल अझिझ पदक – देण्यात आले. नोबेल पारितोषिक, भारतरत्न व लीजन ऑफ ऑनर हे वेगळे सन्मान आहेत.
10. 2016 मध्ये बेल्जियमचे पंतप्रधान कोण होते?
2016 मध्ये बेल्जियमचे पंतप्रधान चार्ल्स मिशेल होते. जॉन की हे न्यूझीलंडचे पंतप्रधान होते, पीटर ओ-नील हे पापुआ न्यू गिनीचे पंतप्रधान होते आणि फ्रँकोईस ओलांद हे फ्रान्सचे अध्यक्ष होते.