Complete Guidance For MPSC Exams, Current Affairs, Rajyaseva, PSI, STI Exams, Job Alerts 2020

अन्नपचन प्रक्रिया

अन्नपचन प्रक्रिया

  • सजीवाने अन्न ग्रहन केल्यापासून ते उत्सर्जित पदार्थ बाहेर टाकण्याच्या अवस्थेपर्यंत अन्नावर घडणार्‍या संपूर्ण प्रक्रियेला अन्नाची पचन क्रिया असे म्हणतात.
  • अन्न पचण्याची प्रक्रिया चालू असतांना त्या अन्नात या अवयवांकडून अनेक स्त्राव सोडले जातात.
  • या स्त्रावामध्ये विकरे, आम्ल, उत्प्रेरक, यांचा समावेश होते.
  • या स्त्रावामुळे अन्नातील जटिल घटकांचे सुलभ घटकात रूपांतर होते. ज्यामुळे अन्न पचण्यास सुलभ जाते.
  • खाल्लेले अन्न पचविण्याच्या क्रियेत खालील अवयवांचा महत्वाचा सहभाग असतो. अन्नपचनाची प्रक्रिया खालीलप्रकारे पाडली जाते.  

1. अंग पदार्थ – मुख व गुहा

  • स्त्राव – लाळ  
  • विकर – टायलिन
  • माध्यम – अल्पांशाने
  • मूळ अन्न पदार्थ – पिष्टमय पदार्थ  
  • क्रिया आणि अंतिम – शर्करा (माल्टोज)

2. अंग पदार्थ – जठर

  • स्त्राव – हायड्रोक्लोरिक
  • माध्यम – आम्ल, अॅसिड  
  • मूळ अन्न पदार्थ – प्रथिने  
  • क्रिया आणि अंतिम – जंतुनाशक

3. अंग पदार्थ – जठररस  

  • स्त्राव – पेप्सीन,रेनीन
  • माध्यम – आम्ल
  • मूळ अन्न पदार्थ – प्रथिने, दूध
  • क्रिया आणि अंतिम – सरल प्रथिने (पेप्टोन), व्हे मध्ये रूपांतर  

4. अंग पदार्थ – लहान आतडे

  • स्त्राव – पित्तरस
  • माध्यम – अल्कली
  • मूळ अन्न पदार्थ – प्रथिने व मेद
  • क्रिया आणि अंतिम – मेदाचे विघटन व अन्न जंतूनाशक करणे.

5. अंग पदार्थ – स्वादुपिंडरस  

  • विकर – ट्रिप्सीन, अमायलेझ, लायपेझ
  • माध्यम – अल्कली, अल्कली
  • मूळ अन्न पदार्थ – प्रथिने(पेप्टोन), पिष्टमय पदार्थ, मेद
  • क्रिया आणि अंतिम – अमिनोआम्ल, शर्करा व ग्लुकोज, मेदाम्ल व ग्लिसरॉल

6. अंग पदार्थ – आंत्ररस

  • विकर – इरेप्सीन, इनव्हरटेझ, लायपेझ
  • माध्यम – अल्कली
  • मूळ अन्न पदार्थ – प्रथिने, शर्करा, मेद  
  • क्रिया आणि अंतिम – अमिनोआम्ल, ग्लुकोज, फ्रूटोज व माल्तैझ, मेदाम्ल व ग्लिसरॉल.
You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.

MPSC World