Complete Guidance For MPSC Exams, Current Affairs, Rajyaseva, PSI, STI Exams, Job Alerts 2018-2019

द्रव्याच्या अवस्था आणि स्पष्टीकरण

विश्व द्रव्याचे :


वस्तुमान (m)

  • प्रत्येक पदार्थ जागा व्यापतो, दोन वस्तु एकाच वेळी एकच जागा व्यापू शकत नाहीत.
  • एखाद्या वस्तूचे वस्तुमान त्या वस्तूमध्ये असणार्‍या द्रव्याचे प्रमाण दर्शवते.
  • वस्तुमान ही भौतिक राशी वस्तूतील द्रव्याचे प्रमाण दर्शविते.

आकारमान (v)

  • भांड्यातील द्रव्याने व्यापलेल्या जागेला त्या द्रव्याचे आकारमान म्हणतात.

घनता

  • घनता ही वस्तुमान आणि आकारमान यांचे गुणोत्तर आहे.
  • घनता=वस्तुमान (m)/आकारमान (v)

गुणधर्म

  •  द्रव्य जागा व्यापते.
  • द्रव्याला आकारमान व वस्तुमान असते.
  •  द्रव्य अनेक सूक्ष्म कणांनी बनलेले असते.

द्रव्याच्या अवस्था –

  • स्थायुरूप
  • द्रवरूप
  • वायुरूप


1. स्थायू आवस्था :

  • स्थायू पदार्थ कठीण असतात, कारण त्यांचे रेणू एकमेकांच्या अगदी जवळ असतात.
  • जेवढे रेणू अधिक जवळ तेवढा पदार्थ अधिक कठीण.
  • स्थायू पदार्थांना स्वतःचा आकार व आकारमान असतो.
  • स्थायू पदार्थातील कण फारशे हलू शकत नाहीत हा स्थायुचा भौतिक गुणधर्म आहे.
  • स्थायू पदार्थातील कण हे बलामुळे एकमेकांशी बांधले गेलेले असतात त्यामुळे ते खूप मजबूत असतात.
  • उदा. रबर, लाकूड, हिरा इ.

2. द्रव अवस्था :

  • द्रव पदार्थांना निश्चित आकारमान असते.
  • द्रवपदार्थांना निश्चित आकार नसतो. ते ज्या भांड्यात असतील त्या भांड्याचा आकार ते धारण करतात.
  • द्रवपदार्थ सहजपणे दाबले जात नाही कारण त्यांचे कण एकमेकांच्या जवळ असतात.
  • द्रव्यात प्रवाहीतपणा हा गुणधर्म असतो.
  • उदा. दूध, पाणी, मध, रॉकेल इ.

3. वायु अवस्था :

  • वायु पदार्थातील अणू व रेणू हे एकमेकांच्या दूर असतात. व ते ऊर्जाभारित असतात.
  • वायु कोणत्याही आकार व आकारमानाच्या भांड्यात भरता येतात.
  • उदा. हवा, गॅस इ.

अवस्थांतर :


  • स्थयुला उष्णता दिल्यास द्रवत रूपांतर होते त्या तापमानाला त्या स्थायू पदार्थाचा ‘द्र्वनांक’ असे म्हणतात.
  • द्रवला उष्णता दिल्यास वायुत रूपांतर होते.
  • वायुला  उष्णता दिल्यास त्याचे प्लाझ्मा मध्ये रूपांतर होते.
द्रव्याच्या अवस्था आणि स्पष्टीकरण
3 (60%) 4 votes

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.