टोपन नावे भाग 2 बद्दल माहिती
टोपन नावे भाग 2 बद्दल माहिती
Table of Contents

टोपन नावे भाग 2 बद्दल माहिती – एका नजरेत
- गोदाराणी: गोदावरी परुळेकर
- चाचा: जवाहरलाल नेहरू
- ठणठणपाळ: जयवंत दळवी
- दया पवार: दगडू मारुती पवार
- नेताजी: सुभाषचंद्र बोस
- पंजाबचा सिंह: लाला लाजपतराय
- पितामह: दादाभाई नौरोजी
- सरदार: वल्लभभाई पटेल
- बालकवी: त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे
- बालगंधर्व: नारायण श्रीपाद राजहंस
टोपन नावांच्या मालिकेतील हा दुसरा भाग आहे. यात ग ते ब अक्षरांवरील टोपन नावे दिली आहेत. या भागात साहित्यिकांबरोबरच स्वातंत्र्यसैनिकांची टोपन नावेही आली आहेत – नेताजी, सरदार, पंजाबचा सिंह, पितामह ही नावे परीक्षेत वारंवार विचारली जातात.
टोपन नावे लक्षात ठेवण्याची सोपी पद्धत म्हणजे टोपन नाव व मूळ नाव यांची जोडी एकत्र पाठ करणे. स्वातंत्र्यसैनिकांची टोपन नावे एका गटात व साहित्यिकांची टोपन नावे दुसऱ्या गटात पाठ केली, तर आठवणी सोप्या जातात.
टोपन नावे – भाग 2 (ग ते ब)
खालील तक्त्यात 20 व्यक्तींची मूळ नावे व टोपन नावे दिली आहेत.
| मूळ नाव | टोपन नाव |
|---|---|
| गोदावरी परुळेकर | गोदाराणी |
| चंद्रशेखर शिवराम गोरे | चंद्रशेखर |
| जवाहरलाल नेहरू | चाचा, पंडित |
| दिनकर दत्तात्रय भोसले | चारुता सागर |
| जयवंत दळवी | ठणठणपाळ |
| दत्तात्रय कोंडे घाटे | दत्त |
| दगडू मारुती पवार | दया पवार |
| दासोपंत दिगंबर देशपांडे | दासोपंत |
| शंकर काशिनाथ गर्गे | दिवाकर (नाट्यछटाकार) |
| माणिक बंडोजी ठाकूर | तुकडोजी महाराज |
| सुभाषचंद्र बोस | नेताजी |
| ग. वि. टिकेकर | धनुर्धारी |
| द्वारकानाथ माधव चितळे | नाथमाधव |
| श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी | पठ्ठे बापूराव |
| लाला लाजपतराय | पंजाबचा सिंह |
| दादाभाई नौरोजी | पितामह |
| वल्लभभाई पटेल | पोलादी पुरुष, सरदार |
| संत सोयराबाई | पहिली दलित संत कवयित्री |
| त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे | बालकवी, निसर्गकवी |
| नारायण श्रीपाद राजहंस | बालगंधर्व |
| बा. भ. बोरकर | बाकोबा |
स्वातंत्र्यसैनिकांची टोपन नावे
या भागातील स्वातंत्र्यसैनिकांची टोपन नावे परीक्षेत सर्वांत जास्त विचारली जातात. त्यांची माहिती खालील तक्त्यात दिली आहे.
| टोपन नाव | मूळ नाव | विशेष |
|---|---|---|
| नेताजी | सुभाषचंद्र बोस | आझाद हिंद सेनेचे संस्थापक |
| सरदार, पोलादी पुरुष | वल्लभभाई पटेल | भारताचे पहिले उपपंतप्रधान व गृहमंत्री (1947) |
| पंजाबचा सिंह | लाला लाजपतराय | लाल-बाल-पाल या त्रिकुटातील एक |
| पितामह | दादाभाई नौरोजी | काँग्रेसचे तीन वेळा अध्यक्ष (1886, 1893, 1906) |
| चाचा, पंडित | जवाहरलाल नेहरू | भारताचे पहिले पंतप्रधान (1947) |
साहित्यिकांची विशेष टोपन नावे
- बालकवी: त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे – त्यांना निसर्गकवी असेही म्हटले जाते.
- बालगंधर्व: नारायण श्रीपाद राजहंस – मराठी रंगभूमीवरील प्रसिद्ध गायक-नट.
- दया पवार: दगडू मारुती पवार – दलित साहित्यातील महत्त्वाचे नाव; त्यांचे आत्मचरित्र बलुतं प्रसिद्ध आहे.
- तुकडोजी महाराज: माणिक बंडोजी ठाकूर – ग्रामगीता या ग्रंथाचे रचनाकार.
- दिवाकर: शंकर काशिनाथ गर्गे – नाट्यछटाकार म्हणून प्रसिद्ध.
- पहिली दलित संत कवयित्री: संत सोयराबाई – संत चोखामेळा यांच्या पत्नी.
परीक्षेत गोंधळ टाळा
- बालकवी विरुद्ध बालगंधर्व: बालकवी हे त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांचे टोपन नाव आहे; बालगंधर्व हे नारायण श्रीपाद राजहंस यांचे टोपन नाव आहे. दोन्ही नावे बाल या शब्दाने सुरू होतात, त्यामुळे गोंधळ होतो.
- दया पवार हे टोपन नाव आहे: दया पवार हे दगडू मारुती पवार यांचे टोपन नाव आहे; मूळ नाव दगडू मारुती पवार आहे. प्रश्नात मूळ नाव विचारले, तर दगडू मारुती पवार हेच उत्तर असते.
- पितामह कोणाचे: पितामह हे दादाभाई नौरोजी यांचे टोपन नाव आहे. काही पुस्तकांत हे नाव इतर नेत्यांशी जोडलेले आढळते; परीक्षेसाठी दादाभाई नौरोजी हेच उत्तर लक्षात ठेवा.
- सरदार विरुद्ध नेताजी: सरदार हे वल्लभभाई पटेल यांचे टोपन नाव आहे; नेताजी हे सुभाषचंद्र बोस यांचे टोपन नाव आहे. दोन्ही स्वातंत्र्यसैनिकांची टोपन नावे वेगळी लक्षात ठेवा.
- दत्त विरुद्ध दासोपंत: दत्त हे दत्तात्रय कोंडे घाटे यांचे टोपन नाव आहे; दासोपंत हे दासोपंत दिगंबर देशपांडे यांचे टोपन नाव आहे.
परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- गोदाराणी – गोदावरी परुळेकर; चंद्रशेखर – चंद्रशेखर शिवराम गोरे; चाचा व पंडित – जवाहरलाल नेहरू.
- चारुता सागर – दिनकर दत्तात्रय भोसले; ठणठणपाळ – जयवंत दळवी; दत्त – दत्तात्रय कोंडे घाटे.
- दया पवार – दगडू मारुती पवार; दासोपंत – दासोपंत दिगंबर देशपांडे; दिवाकर – शंकर काशिनाथ गर्गे.
- तुकडोजी महाराज – माणिक बंडोजी ठाकूर; नेताजी – सुभाषचंद्र बोस; धनुर्धारी – ग. वि. टिकेकर.
- नाथमाधव – द्वारकानाथ माधव चितळे; पठ्ठे बापूराव – श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी; पंजाबचा सिंह – लाला लाजपतराय.
- पितामह – दादाभाई नौरोजी; पोलादी पुरुष व सरदार – वल्लभभाई पटेल; पहिली दलित संत कवयित्री – संत सोयराबाई.
- बालकवी व निसर्गकवी – त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे; बालगंधर्व – नारायण श्रीपाद राजहंस; बाकोबा – बा. भ. बोरकर.
हेही वाचा
सराव प्रश्नमंजुषा
वरील लेख वाचून झाल्यावर ही प्रश्नमंजुषा सोडवा. प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर निवडताच बरोबर/चूक लगेच कळेल आणि स्पष्टीकरण दिसेल.
1. गोदाराणी हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
गोदाराणी हे गोदावरी परुळेकर यांचे टोपन नाव आहे. चंद्रशेखर शिवराम गोरे यांचे टोपन नाव चंद्रशेखर आहे, जयवंत दळवी यांचे टोपन नाव ठणठणपाळ आहे आणि दत्तात्रय कोंडे घाटे यांचे टोपन नाव दत्त आहे.
2. चाचा हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
चाचा हे जवाहरलाल नेहरू यांचे टोपन नाव आहे; त्यांना पंडित नेहरू असेही म्हटले जाते. सुभाषचंद्र बोस यांचे टोपन नाव नेताजी आहे, वल्लभभाई पटेल यांचे टोपन नाव सरदार आहे आणि दादाभाई नौरोजी यांचे टोपन नाव पितामह आहे.
3. ठणठणपाळ हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
ठणठणपाळ हे जयवंत दळवी यांचे टोपन नाव आहे. दिनकर दत्तात्रय भोसले यांचे टोपन नाव चारुता सागर आहे, दत्तात्रय कोंडे घाटे यांचे टोपन नाव दत्त आहे आणि दगडू मारुती पवार यांचे टोपन नाव दया पवार आहे.
4. दया पवार यांचे मूळ नाव काय आहे?
दया पवार यांचे मूळ नाव दगडू मारुती पवार आहे. दत्तात्रय कोंडे घाटे यांचे टोपन नाव दत्त आहे, शंकर काशिनाथ गर्गे यांचे टोपन नाव दिवाकर आहे आणि माणिक बंडोजी ठाकूर यांचे टोपन नाव तुकडोजी महाराज आहे.
5. नेताजी हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
नेताजी हे सुभाषचंद्र बोस यांचे टोपन नाव आहे. वल्लभभाई पटेल यांचे टोपन नाव सरदार आहे, लाला लाजपतराय यांचे टोपन नाव पंजाबचा सिंह आहे आणि दादाभाई नौरोजी यांचे टोपन नाव पितामह आहे.
6. पंजाबचा सिंह हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
पंजाबचा सिंह हे लाला लाजपतराय यांचे टोपन नाव आहे. दादाभाई नौरोजी यांचे टोपन नाव पितामह आहे, वल्लभभाई पटेल यांचे टोपन नाव सरदार आहे आणि सुभाषचंद्र बोस यांचे टोपन नाव नेताजी आहे.
7. पितामह हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
पितामह हे दादाभाई नौरोजी यांचे टोपन नाव आहे. वल्लभभाई पटेल यांचे टोपन नाव सरदार आहे, लाला लाजपतराय यांचे टोपन नाव पंजाबचा सिंह आहे आणि त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांचे टोपन नाव बालकवी आहे.
8. बालकवी हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
बालकवी हे त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांचे टोपन नाव आहे; त्यांना निसर्गकवी असेही म्हटले जाते. नारायण श्रीपाद राजहंस यांचे टोपन नाव बालगंधर्व आहे, बा. भ. बोरकर यांचे टोपन नाव बाकोबा आहे आणि श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी यांचे टोपन नाव पठ्ठे बापूराव आहे.
9. बालगंधर्व हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
बालगंधर्व हे नारायण श्रीपाद राजहंस यांचे टोपन नाव आहे. बा. भ. बोरकर यांचे टोपन नाव बाकोबा आहे, श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी यांचे टोपन नाव पठ्ठे बापूराव आहे आणि त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांचे टोपन नाव बालकवी आहे.
10. पठ्ठे बापूराव हे कोणाचे टोपन नाव आहे?
पठ्ठे बापूराव हे श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी यांचे टोपन नाव आहे. ग. वि. टिकेकर यांचे टोपन नाव धनुर्धारी आहे, द्वारकानाथ माधव चितळे यांचे टोपन नाव नाथमाधव आहे आणि शंकर काशिनाथ गर्गे यांचे टोपन नाव दिवाकर आहे.