20 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी – Current Affairs

20 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी – Current Affairs

Table of Contents

Read today’s 20 November 2026 current affairs in Marathi (Chalu Ghadamodi) – daily current affairs for MPSC, UPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti, Talathi and other competitive exams, covering Maharashtra current affairs, national, international, economy and defence news in simple Marathi, with exam points and MCQs for quick revision.

चालू घडामोडी (20 नोव्हेंबर 2026)

आजच्या दिवसातील MPSC, UPSC, SSC, बँकिंग, रेल्वे, पोलीस भरती, तलाठी, राज्यसेवा, संयुक्त गट ब/क आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या 10 बातम्या – महाराष्ट्र, राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, अर्थव्यवस्था आणि संरक्षण – एकाच पोस्टमध्ये.

20 November 2026 Current Affairs in Marathi

📅 20 नोव्हेंबर 2026 – शुक्रवार

आजच्या बातम्या एका नजरेत

  1. अमेरिका-चीन-रशिया त्रिपक्षीय शिखर परिषद (Trilateral Summit) – शेन्झेनमध्ये ‘शांततेची घोषणा’ (Declaration Toward Peace), चार मुद्द्यांवर सहमती.
  2. भारत-जपान 2+2 मंत्रीस्तरीय बैठक (2+2 Ministerial Dialogue) – टोकियो; जपानचे सैन्य प्रथमच भारतातील गोळीबार क्षेत्रात सराव करणार.
  3. भारत-मलेशिया संयुक्त लष्करी सराव ‘हरिमाऊ शक्ती-VI’ (Harimau Shakti-VI) – इपोह येथे सुरू, 19-30 नोव्हेंबर.
  4. काश्मीर स्थानिक दहशतवाद्यांपासून मुक्त – गृहमंत्री अमित शहा यांची घोषणा, 35 वर्षांनंतरचा टप्पा.
  5. महाराष्ट्र: आणखी 6 तालुके दुष्काळग्रस्त – एकूण 310; जलयुक्त शिवार 3.0 अंतर्गत 18,000 गावांत कामे.
  6. ग्वाल्हेर टेलिकॉम मॅन्युफॅक्चरिंग झोन (Telecom Manufacturing Zone) – 25 गुंतवणूकदारांना जमीन वाटप पत्रे, ₹3,600 कोटींची गुंतवणूक.
  7. SCO नागरी संवाद मंच (SCO Civilisational Dialogue Forum) – पंतप्रधान आज पुराणा किल्ला येथे उद्घाटन करणार.
  8. ग्रामपंचायतींच्या आर्थिक स्थितीवर RBI अहवाल – स्वतःच्या स्रोतांतून केवळ सुमारे 10% महसूल.
  9. EPFO उच्च निवृत्तिवेतन – 4.45 लाख अर्जदारांसाठी ₹1.109 लाख कोटींचा अतिरिक्त भार.
  10. इराणचे आखातातील हल्ले विस्तारले – कुवेतमधील अमेरिकी हवाई तळ आणि बहारीनवर ड्रोन हल्ले.

1. अमेरिका-चीन-रशिया त्रिपक्षीय शिखर परिषद (Trilateral Summit) – शेन्झेनमध्ये ‘शांततेची घोषणा’

  • अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमिर पुतिन यांची पहिलीच त्रिपक्षीय बैठक 19 नोव्हेंबर रोजी चीनमधील शेन्झेन येथे, आशिया-प्रशांत आर्थिक सहकार्य (APEC – Asia-Pacific Economic Cooperation) शिखर परिषदेच्या निमित्ताने झाली. बैठक सुमारे दीड तास चालली.
  • बैठकीनंतर तिन्ही नेत्यांनी ‘शांततेची घोषणा’ (Declaration Toward Peace) स्वीकारली. त्यात चार मुद्द्यांवर सहमती झाली – संयुक्त राष्ट्रांत (UN) सुधारणा, शुद्धीकरण केलेल्या पेट्रोलियम उत्पादनांचा पुरवठा वाढवणे, आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायालयाच्या (ICC – International Criminal Court) अधिकारक्षेत्राचा गैरवापर रोखणे आणि अण्वस्त्रांचा प्रसार रोखण्यासाठी तसेच अणुजोखीम कमी करण्यासाठी संवाद साधणे.
  • घोषणेत ‘अणुयुद्ध जिंकता येत नाही आणि ते कधीही लढले जाऊ नये’ असे पुन्हा नमूद करण्यात आले. मात्र युक्रेनमधील युद्ध आणि इराणची परिस्थिती यांचा घोषणेत उल्लेख नाही, तसेच अण्वस्त्र कपात करारासाठी कोणतीही वेळमर्यादा ठरवण्यात आलेली नाही.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: अमेरिका, चीन आणि रशिया हे तिन्ही देश संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचे (UN Security Council) स्थायी सदस्य आहेत आणि त्यांना नकाराधिकार (Veto Power) आहे. अमेरिका-रशिया यांच्यातील शेवटचा अण्वस्त्र करार ‘न्यू स्टार्ट’ (New START) फेब्रुवारी 2026 मध्ये संपुष्टात आला.

2. भारत-जपान 2+2 मंत्रीस्तरीय बैठक (2+2 Ministerial Dialogue) – टोकियो

  • भारत आणि जपान यांच्यातील चौथी 2+2 परराष्ट्र आणि संरक्षण मंत्रीस्तरीय बैठक 19 नोव्हेंबर रोजी टोकियो येथे झाली. भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर आणि संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी जपानचे परराष्ट्र मंत्री तोशिमित्सु मोतेगी आणि संरक्षण मंत्री शिन्जिरो कोईझुमी यांच्यासोबत चर्चा केली.
  • जपानच्या स्वसंरक्षण दलाने (Self-Defence Forces) पुढील वर्षापासून प्रथमच भारतातील गोळीबार क्षेत्रात (Firing Ranges) थेट सराव करण्यास सहमती दर्शवली. याबाबतचा हेतूपत्र (Letter of Intent) वर स्वाक्षरी झाली असून, त्यात जमिनीवरून जहाजांवर मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्रांचा (Surface-to-Ship Missiles) सरावही समाविष्ट असेल.
  • दोन्ही देशांनी ‘डिझाइन विथ जपान, मेक इन इंडिया’ (Design with Japan, Make in India) या चौकटीत संरक्षण उत्पादन सहकार्य वाढवण्यास, नौदलाच्या युनिकॉर्न (UNICORN) रेडिओ अँटेनासाठी फेब्रुवारी 2027 पर्यंत आवश्यक मंजुरी देण्यास आणि आर्थिक दबाव (Economic Coercion) व मनमानी निर्यात निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त करण्यास सहमती दर्शवली.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: 2+2 संवाद म्हणजे दोन्ही देशांच्या परराष्ट्र आणि संरक्षण मंत्र्यांची संयुक्त बैठक. मागील बैठक 2024 मध्ये झाली होती; पुढील बैठक भारतात होणार आहे. क्वाड (Quad) चे सदस्य – भारत, जपान, अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलिया.

3. भारत-मलेशिया संयुक्त लष्करी सराव ‘हरिमाऊ शक्ती-VI’ (Harimau Shakti-VI) – इपोह येथे सुरू

  • भारत-मलेशिया संयुक्त लष्करी सराव ‘हरिमाऊ शक्ती’ ची सहावी आवृत्ती 19 नोव्हेंबर रोजी मलेशियातील इपोह येथे सुरू झाली. हा सराव 19 ते 30 नोव्हेंबरदरम्यान चालणार असून, दोन्ही देशांच्या प्रत्येकी 120 जवानांचा त्यात सहभाग आहे.
  • या सरावाचा उद्देश संयुक्त राष्ट्रांच्या सनदेच्या सातव्या प्रकरणाअंतर्गत (Chapter VII of the UN Charter) उप-पारंपरिक मोहिमांचा (Sub-Conventional Operations) सराव करणे असून, दहशतवादविरोधी मोहिमा, जंगल आणि अर्ध-शहरी भागातील लढाई यावर भर आहे.
  • यंदाच्या आवृत्तीत मानवरहित हवाई यंत्रणा (UAS – Unmanned Aerial Systems) आणि ड्रोनविरोधी यंत्रणा (C-UAS – Counter-Unmanned Aerial Systems) यांच्या एकत्रित वापरावर विशेष भर देण्यात आला आहे. हा सराव भारत आणि मलेशियात आलटून पालटून घेतला जातो.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: हरिमाऊ शक्ती हा भारत-मलेशिया लष्कराचा सराव आहे; नौदलाचा सराव ‘समुद्र लक्ष्मण’ (SAMUDRA LAKSAMANA) आणि हवाई दलाचा सराव ‘उदारा शक्ती’ (UDARA SHAKTI) म्हणून ओळखला जातो. मलेशियाची राजधानी क्वालालंपूर (Kuala Lumpur) आहे.

4. काश्मीर स्थानिक दहशतवाद्यांपासून मुक्त – गृहमंत्री अमित शहा यांची घोषणा

  • केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी 19 नोव्हेंबर रोजी नवी दिल्लीत सांगितले की, लष्कर-ए-तोयबाचा (LeT – Lashkar-e-Taiba) कमांडर लतीफ भट याच्या खात्म्यानंतर काश्मीर आता भारतात जन्मलेल्या स्थानिक दहशतवाद्यांपासून मुक्त झाले आहे. 35 वर्षांनंतरचा हा महत्त्वाचा टप्पा असल्याचे त्यांनी म्हटले.
  • 22 वर्षीय लतीफ भट हा 18 नोव्हेंबर रोजी कुलगाम जिल्ह्यातील झंगलपोरा गावात सुरक्षा दलांसोबतच्या चकमकीत ठार झाला. त्याच्यावर ₹15 लाखांचे बक्षीस होते आणि 11 नोव्हेंबर रोजी CRPF जवानांवरील हल्ल्यात त्याचा सहभाग असल्याचा आरोप होता.
  • राष्ट्रीय तपास यंत्रणेच्या (NIA – National Investigation Agency) दोन दिवसीय दहशतवादविरोधी परिषदेच्या (19-20 नोव्हेंबर, विषय – सीमापार दहशतवाद) उद्घाटनप्रसंगी शहा बोलत होते. 2019 पासून 36 देशांमधून 303 फरारी आरोपींना भारतात परत आणण्यात आल्याचेही त्यांनी सांगितले.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: NIA ची स्थापना NIA कायदा, 2008 अंतर्गत झाली; तिचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे आणि ती गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करते. बेकायदेशीर कृत्ये (प्रतिबंध) कायदा (UAPA – Unlawful Activities (Prevention) Act) 1967 मध्ये लागू झाला.

5. महाराष्ट्र: आणखी 6 तालुके दुष्काळग्रस्त – एकूण 310; जलयुक्त शिवार 3.0 अंतर्गत 18,000 गावांत कामे

  • महाराष्ट्र सरकारने आणखी 6 तालुक्यांना दुष्काळग्रस्त म्हणून जाहीर केले असून, राज्यातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची एकूण संख्या आता 310 झाली आहे. नव्याने समाविष्ट तालुके – विक्रमगड, वाडा, दिंडोरी, चिपळूण, हातकणंगले आणि गडहिंग्लज. याबाबतचा शासन निर्णय (GR) 19 नोव्हेंबर रोजी जारी करण्यात आला.
  • ग्रामीण पाणीपुरवठ्याच्या प्रलंबित योजनांसाठी ₹488 कोटी मंजूर करण्यात आले असून, डिसेंबरमधील अर्थसंकल्पात या कार्यक्रमासाठी सुमारे ₹5,000 कोटींची तरतूद प्रस्तावित आहे.
  • मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 19 नोव्हेंबर रोजी ‘जल संचय जन भागीदारी: कॅच द रेन 2026’ या मोहिमेच्या आढावा बैठकीत सांगितले की, मे 2027 पर्यंत राज्यात 34,83,940 भूजल पुनर्भरण संरचना (Groundwater Recharge Structures) उभारल्या जातील आणि जलयुक्त शिवार योजनेचा तिसरा टप्पा (Jalyukt Shivar 3.0) 18,000 गावांत राबवला जाईल. केंद्रीय जलशक्ती मंत्री सी. आर. पाटील यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे या बैठकीचे अध्यक्षपद भूषवले.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: जलयुक्त शिवार अभियान महाराष्ट्र सरकारने 2014 मध्ये सुरू केले. अल निनो (El Nino) म्हणजे प्रशांत महासागरातील पृष्ठभागाचे असामान्य तापमानवाढ – त्यामुळे भारतात पर्जन्यमानात घट होऊ शकते.

6. ग्वाल्हेर टेलिकॉम मॅन्युफॅक्चरिंग झोन (Telecom Manufacturing Zone) – 25 गुंतवणूकदारांना जमीन वाटप पत्रे

  • केंद्र सरकार आणि मध्य प्रदेश सरकारने 19 नोव्हेंबर रोजी भोपाळ येथे ग्वाल्हेर येथील प्रस्तावित टेलिकॉम मॅन्युफॅक्चरिंग झोनसाठी 25 गुंतवणूकदारांना जमीन वाटपाची हेतूपत्रे (Letters of Intent) दिली. हा आशियातील पहिला एकात्मिक टेलिकॉम उत्पादन क्षेत्र (Integrated Telecom Manufacturing Cluster) म्हणून उभारला जात आहे.
  • पहिल्या टप्प्यात सुमारे ₹3,600 कोटींची गुंतवणूक अपेक्षित असून, त्यातून 15,600 रोजगार निर्माण होतील, असे केंद्रीय दूरसंचार मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी सांगितले. केंद्र सरकार पहिल्या टप्प्याच्या पायाभूत सुविधांसाठी ₹493 कोटी देत आहे, तर राज्य सरकारने 170 एकर जमीन मोफत दिली आहे.
  • मध्य प्रदेश मंत्रिमंडळाने आणखी 6 कंपन्यांसाठी 450 एकर जमीन मंजूर केली आहे. या झोनमध्ये मोबाईल उपकरणे, ऑप्टिकल फायबर, टेलिकॉम उपकरणे आणि 5G व 6G तंत्रज्ञानाचे उत्पादन होणार आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: दूरसंचार विभाग (Department of Telecommunications) हा दळणवळण मंत्रालयाच्या अंतर्गत येतो. ग्वाल्हेर हे मध्य प्रदेशातील शहर असून, राज्याचे मुख्यमंत्री मोहन यादव आहेत.

7. SCO नागरी संवाद मंच (SCO Civilisational Dialogue Forum) – पंतप्रधान आज उद्घाटन करणार

  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज, 20 नोव्हेंबर रोजी संध्याकाळी 5:30 वाजता नवी दिल्लीतील पुराणा किल्ला येथे पहिल्या शांघाय सहकार्य संघटना (SCO – Shanghai Cooperation Organisation) नागरी संवाद मंचाचे उद्घाटन करणार आहेत. हा तीन दिवसीय मंच 20 ते 22 नोव्हेंबरदरम्यान चालणार आहे.
  • 2025 मध्ये चीनमधील तियानजिन येथील SCO शिखर परिषदेत पंतप्रधानांनी या मंचाचा प्रस्ताव मांडला होता. मंचाचा उद्देश SCO सदस्य देशांचा सामायिक सांस्कृतिक वारसा साजरा करणे आणि लोकांमधील संबंध दृढ करणे हा आहे. उद्घाटन सोहळ्यात ‘सिव्हिलायझेशन्स इन कन्व्हर्सेशन’ हा सांस्कृतिक कार्यक्रम होणार असून, ‘अस्तित्व – द इसेन्स ऑफ अवर एक्झिस्टन्स’ हे प्रदर्शनही भरवण्यात आले आहे.
  • पाकिस्तानने या मंचासाठी आपले हवामान बदल मंत्री मुसादिक मसूद मलिक यांना प्रतिनिधी म्हणून नामनिर्देशित केले आहे. 21 आणि 22 नोव्हेंबर रोजी चार विषयवार सत्रे होणार आहेत.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: SCO ची स्थापना 2001 मध्ये शांघाय येथे झाली. भारत 2017 मध्ये SCO चा पूर्ण सदस्य झाला. पुराणा किल्ला हा दिल्लीतील ऐतिहासिक किल्ला असून, त्याच्या उत्खननात मौर्य काळापासून मुघल काळापर्यंतचा सुमारे 2,100 वर्षांचा इतिहास सापडला आहे.

8. ग्रामपंचायतींच्या आर्थिक स्थितीवर RBI अहवाल – स्वतःच्या स्रोतांतून केवळ सुमारे 10% महसूल

  • भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI – Reserve Bank of India) 19 नोव्हेंबर रोजी ‘पंचायती राज संस्थांच्या आर्थिक स्थिती’ (Finances of Panchayati Raj Institutions) या द्विवार्षिक प्रकाशनाची दुसरी आवृत्ती प्रसिद्ध केली. 2.25 लाख ग्रामपंचायतींच्या 2022-23 ते 2024-25 या कालावधीतील आकडेवारीवर हा अहवाल आधारित आहे.
  • अहवालानुसार ग्रामपंचायतींना त्यांच्या एकूण जमा रकमेपैकी केवळ सुमारे 10% महसूल स्वतःच्या स्रोतांतून (Own Source Revenue) मिळतो, तर सुमारे 90% निधी शासनाच्या अनुदानातून येतो. 2024-25 मध्ये अनुदानाचा वाटा 89.1% आणि स्वतःच्या स्रोतांचा वाटा 10.9% होता.
  • ग्रामपंचायतींची एकूण जमा रक्कम 2022-23 मध्ये सुमारे ₹48,625 कोटी होती, ती 2023-24 मध्ये ₹52,014 कोटींवर गेली आणि 2024-25 मध्ये सुमारे ₹43,537 कोटींवर आली. 2024-25 मध्ये एकूण जमा रकमेच्या 15.9% एवढी तूट नोंदवण्यात आली, तर आधीच्या दोन वर्षांत अनुक्रमे 4.6% आणि 6.2% अधिक्य होते.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: 73 व्या घटनादुरुस्तीने (1992) पंचायतींना घटनात्मक दर्जा मिळाला; 11 व्या अनुसूचीत (11th Schedule) पंचायतींच्या 29 विषयांची यादी आहे. भारतात 673 जिल्हा परिषदा, 6,740 पंचायत समित्या आणि 2,64,063 ग्रामपंचायती आहेत.

9. EPFO उच्च निवृत्तिवेतन – 4.45 लाख अर्जदारांसाठी ₹1.109 लाख कोटींचा अतिरिक्त भार

  • कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO – Employees’ Provident Fund Organisation) आपल्या केंद्रीय विश्वस्त मंडळाला (CBT – Central Board of Trustees) कळवले आहे की, उच्च वेतनावर आधारित निवृत्तिवेतन देण्यासाठी सुमारे ₹1.109 लाख कोटींचा अतिरिक्त खर्च येऊ शकतो. मंडळाची 240 वी बैठक 19 नोव्हेंबर रोजी नवी दिल्लीत झाली.
  • सर्वोच्च न्यायालयाच्या नोव्हेंबर 2022 च्या निर्णयानंतर EPFO कडे उच्च निवृत्तिवेतनासाठी 15.24 लाख अर्ज आले. 13 नोव्हेंबरपर्यंत 4,45,471 अर्जदारांना मागणीपत्रे (Demand Letters) आणि 1,51,874 निवृत्तिवेतनधारकांना निवृत्तिवेतन आदेश (PPOs – Pension Payment Orders) देण्यात आले आहेत.
  • 3,15,601 अर्जांसाठी एकूण अतिरिक्त दायित्व ₹78,501.42 कोटी असल्याचे EPFO ने सांगितले. ही आकडेवारी अंदाजावर आधारित असून, भविष्यातील खटल्यांमुळे त्यात बदल होऊ शकतो, असेही नमूद करण्यात आले आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: कर्मचारी निवृत्तिवेतन योजना 1995 (EPS-95 – Employees’ Pension Scheme, 1995) ही EPFO ची निवृत्तिवेतन शाखा आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने नोव्हेंबर 2022 मध्ये 2014 च्या EPS दुरुस्त्यांना मान्यता देत उच्च निवृत्तिवेतनाचा पर्याय पुन्हा खुला केला.

10. इराणचे आखातातील हल्ले विस्तारले – कुवेतमधील अमेरिकी हवाई तळ आणि बहारीनवर ड्रोन हल्ले

  • इराणने बुधवारी (18 नोव्हेंबर) रात्री कुवेतमधील अली अल-सलेम हवाई तळावर (Ali Al-Salem Air Base) ड्रोन हल्ले केले. इराणच्या लष्कराने सांगितले की, तेथील अमेरिकी पेट्रियट हवाई संरक्षण यंत्रणा (Patriot Air Defence Systems) आणि ड्रोन व क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण स्थळे हे त्यांचे लक्ष्य होते. कुवेतच्या लष्कराने हवाई संरक्षण यंत्रणेद्वारे हे हल्ले रोखल्याचे सांगितले.
  • बहारीननेही बुधवारी पहाटे इराणचे अनेक हवाई हल्ले रोखल्याचे सांगितले. बहारीनमध्ये अमेरिकी नौदलाचा पाचवा ताफा (US Fifth Fleet) तैनात असून, गेल्या सहा दिवसांत बहारीनवर झालेला हा चौथा हल्ला आहे.
  • याआधी मंगळवारी अमेरिकी लढाऊ विमानांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील केशम बेटावरील (Qeshm Island) इराणच्या क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण स्थळावर ‘स्वसंरक्षणार्थ’ हल्ला केला होता. इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्डने बहारीनच्या इसा हवाई तळावरील अमेरिकी रडार यंत्रणेवर हल्ला केल्यानंतर ही कारवाई करण्यात आली. कोणत्याही देशाने जीवितहानी किंवा मोठे नुकसान झाल्याचे जाहीर केलेले नाही.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) पर्शियन आखाताला ओमानच्या आखाताशी जोडते; जगातील तेल वाहतुकीसाठी हा महत्त्वाचा मार्ग आहे. बहारीनची राजधानी मनामा (Manama) येथे अमेरिकी नौदलाच्या पाचव्या ताफ्याचे मुख्यालय आहे.

दिनविशेष : 20 नोव्हेंबर

  • आजचा दिवस – जागतिक बाल दिन (World Children’s Day / Universal Children’s Day). 20 नोव्हेंबर 1959 रोजी संयुक्त राष्ट्र महासभेने बाल हक्कांची घोषणा (Declaration of the Rights of the Child) स्वीकारली आणि त्याच दिवशी 1989 मध्ये बाल हक्कांचा करार (Convention on the Rights of the Child) स्वीकारला. 2026 ची थीम – “My day. My rights. My future.” भारतात 1964 पूर्वी बाल दिन 20 नोव्हेंबरलाच साजरा होत असे; पंडित नेहरूंच्या निधनानंतर तो 14 नोव्हेंबरला (नेहरू जयंती) हलवण्यात आला.
  • सन 1925 – रॉबर्ट एफ. केनेडी (Robert F. Kennedy) यांचा जन्म 20 नोव्हेंबर 1925 रोजी झाला. ते अमेरिकेचे अॅटर्नी जनरल आणि सिनेटर होते; 1968 मध्ये त्यांची हत्या झाली.
  • सन 1945 – 20 नोव्हेंबर 1945 रोजी न्यूरेंबर्ग खटल्यांना (Nuremberg Trials) सुरुवात झाली. दुसऱ्या महायुद्धातील नाझी नेत्यांवर यात खटले चालवण्यात आले.
  • सन 1947 – राजकुमारी एलिझाबेथ (नंतर राणी एलिझाबेथ II) यांचा फिलिप माउंटबॅटन यांच्याशी विवाह 20 नोव्हेंबर 1947 रोजी लंडनमधील वेस्टमिन्स्टर अ‍ॅबे येथे झाला.
  • सन 1962 – क्युबन क्षेपणास्त्र संकट (Cuban Missile Crisis) संपले; अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडी यांनी 20 नोव्हेंबर 1962 रोजी क्युबाभोवतीची नौदल नाकेबंदी संपल्याची घोषणा केली.
  • सन 1985 – मायक्रोसॉफ्टने (Microsoft) 20 नोव्हेंबर 1985 रोजी Windows 1.0 प्रकाशित केले.
  • सन 1998 – आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाचे (ISS – International Space Station) पहिले मॉड्यूल झार्या (Zarya) 20 नोव्हेंबर 1998 रोजी प्रक्षेपित करण्यात आले.

आजची सराव प्रश्नमंजुषा (MCQs) – 20 November 2026 Current Affairs in Marathi

बातम्या वाचून झाली? आता स्वतःची चाचणी घ्या – उत्तरे खाली दिली आहेत.

प्रश्न 1. शेन्झेन येथील त्रिपक्षीय शिखर परिषदेत कोणत्या देशांच्या नेत्यांनी ‘शांततेची घोषणा’ (Declaration Toward Peace) स्वीकारली?

a) अमेरिका, चीन आणि रशिया   b) अमेरिका, भारत आणि जपान   c) चीन, रशिया आणि भारत   d) अमेरिका, ब्रिटन आणि फ्रान्स

प्रश्न 2. ‘हरिमाऊ शक्ती-VI’ हा कोणत्या दोन देशांदरम्यानचा लष्करी सराव आहे?

a) भारत आणि जपान   b) भारत आणि मलेशिया   c) भारत आणि इंडोनेशिया   d) भारत आणि सिंगापूर

प्रश्न 3. RBI च्या अहवालानुसार ग्रामपंचायतींच्या एकूण जमा रकमेत स्वतःच्या स्रोतांतील महसुलाचा (OSR) वाटा सुमारे किती आहे?

a) 25%   b) 40%   c) 10%   d) 50%

प्रश्न 4. ग्वाल्हेर टेलिकॉम मॅन्युफॅक्चरिंग झोनच्या पहिल्या टप्प्यासाठी केंद्र सरकारने किती निधी दिला आहे?

a) ₹3,600 कोटी   b) ₹493 कोटी   c) ₹1,400 कोटी   d) ₹1,109 कोटी

प्रश्न 5. जागतिक बाल दिन (World Children’s Day) कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?

a) 14 नोव्हेंबर   b) 20 नोव्हेंबर   c) 1 जून   d) 5 सप्टेंबर

उत्तरे: 1-a, 2-b, 3-c, 4-b, 5-b
1. ट्रम्प, शी जिनपिंग आणि पुतिन – शेन्झेनमधील पहिली त्रिपक्षीय बैठक.   2. हरिमाऊ शक्ती – भारत-मलेशिया लष्कर सराव, इपोह.   3. OSR सुमारे 10%, अनुदान सुमारे 90%.   4. पहिल्या टप्प्यासाठी केंद्राकडून ₹493 कोटी.   5. जागतिक बाल दिन – 20 नोव्हेंबर; भारतातील बाल दिन 14 नोव्हेंबर.

Also Read: 19 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी – Current Affairs, MPSC Group C Bharti 2026

मागील / पुढील चालू घडामोडी
← मागील दिवस: 19 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी
पुढील दिवस: 21 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी
नोव्हेंबर 2026 मधील सर्व चालू घडामोडी

स्रोत: The Hindu (Morning Digest, 19 Nov 2026), The Indian Express (19 Nov 2026), Press Information Bureau, The Economic Times (19 Nov 2026), Press Trust of India, ANI, DD India. प्रत्येक बातमी किमान दोन स्रोतांशी तपासून घेतली आहे; अंदाज किंवा अपुष्ट आकडे देण्यात आलेले नाहीत.
You might also like
Leave A Reply

Your email address will not be published.