नववी पंचवार्षिक योजना (Ninth Panchwarshik Scheme) Economics For MPSC Exams

 

कालावधी : 1 एप्रिल,1997 ते मार्च, 2002

मुख्य भार : कृषि व ग्रामीण विकास

घोषवाक्य : “सामाजिक न्याय आणि समानतेस आर्थिक वाढ.”

ही योजना 15 वर्षाच्या दीर्घ कालीन योजनेचा भाग होती.

1. राहणीमनचा दर्जा

2. उत्पादनक्षम रोजगारनिर्मिती

3. प्रादेशिक समतोल

4. स्वावलंबन

योजना खर्च :

प्रस्ताविक खर्च : 8,95,200 कोटी रु.

वास्तविक खर्च : 9,41,040 कोटी रु.

अपेक्षित वृद्धी दर : 6.5%

प्रत्येक्ष वृद्धी दर : 5.5%

Must Read (नक्की वाचा):

आठवी पंचवार्षिक योजना

प्राधान्य देण्यात आलेले क्षेत्र :

1. ऊर्जा – (25%)

2. सामाजिक सेवा – (21%)

3. जलसिंचन व ग्रामीण विकास – (19%)

4. वाहतूक व दळणवळण – (19.6%)

उद्दिष्टे :

1. कृषि व ग्रामीण विकास ह्यांना अग्रक्रम.

2. आर्थिक वाढीचा दर वार्षिक सरासरी 6.5 % एवढा साध्य.

3. सर्वात मूलभूत किमान सेवा पुरविणे.

4. शाश्वत विकास.

5. स्त्री, अनुसूचीत जाती, जमाती, इतर मागासवर्गीय इ.चे सबलीकरण.

6. लोकांचा सहभाग वाढू शकणार्‍या संस्थांच्या विकासास चालना.

विशेष घटनाक्रम :

1. एप्रिल 1997 मध्ये भारताचे दुसरे पंचवार्षिक परकीय धोरण घोषित करण्यात आले.

2. 1998 मध्ये स्वातंत्र्यानंतरची सर्वात महत्वाकांक्षी योजना राष्ट्रीय महामार्ग विकास कार्यक्रम हाती घेण्यात आला.

3. 1997 मध्ये सार्वजनिक क्षेत्रातील उद्योगांना स्वायतत्ता प्रधान करण्यासाठी नवरत्न व मिनी रत्न श्रुखला सुरू करण्यात आली.

4. जून 1999 मध्ये राष्ट्रीय कृषि योजना सुरू करण्यात आली.

5. फेब्रुवारी 2000 मध्ये राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण घोषीत करण्यात आले.

6. एप्रिल 2000 पासून CENVAT ची, तर जून 2000 पासून FEMA ची अंमलबजावणी सुरू झाली.

हाती घेण्यात आलेल्या योजना :

1. कस्तुरबा गांधी शिक्षण योजना (15 ऑगस्ट 1997)

2. स्वर्ण जयंती शहरी रोजगार योजना (SJSRY) (डिसेंबर 1997)

3. भाग्यश्री बाल कल्याण योजना (19 ऑक्टोबर 1998)

4. राजराजेश्वरी महिला कल्याण योजना (19 ऑक्टोबर 1998)

5. अन्नपूर्णा योजना (मार्च 1999)

6. स्वर्ण जयंती ग्राम-स्वरोजगार योजना (SGSY)

7. समग्र आवास योजना (1 एप्रिल 1999)

8. जवाहर ग्राम समृद्धी योजना (JGSY) (1 एप्रिल 1999)

9. अंत्योदय अन्न योजना (25 डिसेंबर 2000)

10. प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजना (25 डिसेंबर 2000)

11. प्रधानमंत्री ग्रामोद्योग योजना (2000-01)

12. संपूर्ण ग्रामीण रोजगार योजना (SGRY) (25 सप्टेंबर 2001)

13. वाल्मिकी आंबेडकर आवास योजना (सप्टेंबर 2001)

14. सर्व शिक्षा अभियान (2001)

मूल्यमापण :

1. वाढीच्या दराचे लक्ष पूर्ण होवू शकले नाही.

2. बचत दर व गुंतवणुकीच्या दराचे लक्ष्य गाठण्यात अपयश.

3. योजनेचा आकार 18% नी कमी झाला.

Must Read (नक्की वाचा):

दहावी पंचवार्षिक योजना

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.