22 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी – Current Affairs

22 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी – Current Affairs

Table of Contents

Read today’s 22 November 2026 current affairs in Marathi (Chalu Ghadamodi) – daily current affairs for MPSC, UPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti, Talathi and other competitive exams, covering Maharashtra current affairs, national, international, economy and defence news in simple Marathi, with exam points and MCQs for quick revision.

चालू घडामोडी (22 नोव्हेंबर 2026)

आजच्या दिवसातील MPSC, UPSC, SSC, बँकिंग, रेल्वे, पोलीस भरती, तलाठी, राज्यसेवा, संयुक्त गट ब/क आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या 10 बातम्या – महाराष्ट्र, राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, अर्थव्यवस्था आणि आरोग्य – एकाच पोस्टमध्ये.

22 November 2026 Current Affairs in Marathi

📅 22 नोव्हेंबर 2026 – रविवार

आजच्या बातम्या एका नजरेत

  1. IIT खरगपूरचा प्लॅटिनम जयंती सोहळा (IIT Kharagpur) – Google कडून AI संशोधनासाठी $5 million निधी.
  2. महाराष्ट्र: गोशाळांच्या जमीन व्यवहारांना कृषी दर (Gaushala Land Rates) – मुद्रांक शुल्कात मोठी सूट, ₹25 लाखांपर्यंत अनुदान.
  3. मुंबई पोलिसांचा मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रम (Mega City Policing) – देशातील पहिली अंमली पदार्थ तपास व न्यायवैद्यक व्हॅन.
  4. HPV लसीकरणात ऐतिहासिक टप्पा (HPV Vaccine) – नऊ महिन्यांत 1 कोटींपेक्षा जास्त डोस.
  5. मणिपूरमध्ये विषारी दारूमुळे दुर्घटना (Spurious Liquor Tragedy) – 13 जणांचा मृत्यू, 346 रुग्णालयात.
  6. BRICS महिला नेते शिखर परिषद (BRICS Women Leaders Summit) – बनस्थली विद्यापीठात उद्घाटन.
  7. भारत-कॅनडा CEPA चर्चेची सहावी फेरी पूर्ण (India-Canada CEPA) – वर्षअखेरीस कराराचे उद्दिष्ट.
  8. NEET-UG 2026 पेपरफुटी प्रकरण (NEET Paper Leak) – 14 आरोपींवर आरोप निश्चित, खटला 25 नोव्हेंबरपासून.
  9. NCG VISHWAS उपक्रम सुरू (Cancer Care) – कर्करोग रुग्णांसाठी AI-आधारित शिक्षण व्हिडिओ.
  10. चक्रीवादळ अक्वान आणखी कमकुवत (Cyclone Akvan) – बंगालमध्ये पाऊस सुरू, रांचीची 20 उड्डाणे रद्द.

1. IIT खरगपूरचा प्लॅटिनम जयंती सोहळा (IIT Kharagpur) – Google कडून AI संशोधनासाठी $5 million निधी

  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 21 नोव्हेंबर रोजी पश्चिम बंगालमधील IIT खरगपूरच्या प्लॅटिनम जयंती (Platinum Jubilee) सोहळ्यात सहभाग घेतला. 75 वर्षांचा प्रवास पूर्ण करणाऱ्या या संस्थेच्या विद्यार्थ्यांसमोर बोलताना त्यांनी ‘Break the Limits, Unlock the Possibilities’ हा मंत्र दिला आणि विकसित भारताच्या (Viksit Bharat) उद्दिष्टासाठी संस्थेच्या अनुभवाचे महत्त्व सांगितले.
  • Google ने याच सोहळ्यात IIT खरगपूरला प्रगत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI – Artificial Intelligence) संशोधनासाठी $5 million (सुमारे ₹46 कोटी) निधी देण्याची घोषणा केली. Google चे CEO सुंदर पिचाई हे IIT खरगपूरचेच माजी विद्यार्थी आहेत. हा निधी तीन क्षेत्रांत वापरला जाईल – प्रगत AI संशोधन, शैक्षणिक संधी आणि AI क्षमता बांधणी. भारतीय भाषा, साहित्य विज्ञान (Materials Science), कृषी आणि शैक्षणिक तंत्रज्ञान या क्षेत्रांतील AI अनुप्रयोगांवर संशोधन होणार आहे.
  • पंतप्रधान म्हणाले की, ITI आणि IIT पदवीधरांना समान आदर मिळाला पाहिजे. AI च्या युगात कौशल्य असलेल्या कामगारांना पदवीधारकांपेक्षाही जास्त आदर मिळेल, असे त्यांनी सांगितले. जागतिक बँकेच्या (World Bank) ताज्या अहवालाचा हवाला देत त्यांनी सांगितले की, गेल्या 12-13 वर्षांत भारतात सुमारे 50 कोटी लोक दारिद्र्याबाहेर आले आहेत. सेमीकंडक्टर क्षेत्रातही भारतात 12 सुविधा उभ्या राहत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: IIT खरगपूर ही भारतातील पहिली IIT असून, तिची स्थापना 1951 मध्ये झाली. Google चे CEO सुंदर पिचाई हे या संस्थेचे माजी विद्यार्थी आहेत. भारतातील पहिली IIT, तिचे स्थान आणि स्थापना वर्ष हे परीक्षेत वारंवार विचारले जातात.

2. महाराष्ट्र: गोशाळांच्या जमीन व्यवहारांना कृषी दर (Gaushala Land Rates) – मुद्रांक शुल्कात मोठी सूट

  • महाराष्ट्र सरकारने गोशाळांच्या (Gaushala) जमीन व्यवहारांसाठी व्यावसायिक दरांऐवजी कृषी दर लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी 21 नोव्हेंबर रोजी ही घोषणा केली. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या निर्देशानंतर महसूल विभागाने याबाबतचे परिपत्रक जारी केले आहे.
  • या निर्णयामुळे गोशाळा चालवण्यासाठी जमीन खरेदी, दान म्हणून स्वीकारणे किंवा भाडेपट्ट्याने घेणे यावर आता सुमारे 3-4% या कृषी दराने मुद्रांक शुल्क (Stamp Duty) लागेल. आधी व्यावसायिक दराने शुल्क आकारले जात असल्याने गोशाळांवर मोठा आर्थिक भार पडत होता. कार्तिकी एकादशीच्या शुभ मुहूर्तावर हा निर्णय जाहीर करण्यात आला.
  • गोशाळांना आर्थिक बळ देण्यासाठी जिल्हा नियोजन समित्यांमार्फत मान्यताप्राप्त गोशाळांना ₹25 लाखांपर्यंत अनुदान देण्याचाही निर्णय सरकारने घेतला आहे. चारा लागवड आणि गुरांच्या देखभालीसाठी हे अनुदान वापरता येईल. राज्यातील तीव्र दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर गोशाळांना दिलासा देण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: कार्तिकी एकादशी हा पंढरपूरच्या श्री विठोबा मंदिरातील प्रमुख उत्सव असून, लाखो भाविक पंढरपूरला जातात. महाराष्ट्रातील दुष्काळ, चारा टंचाई आणि गोशाळा हा विषय राज्यसेवा परीक्षेत महत्त्वाचा आहे.

3. मुंबई पोलिसांचा मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रम (Mega City Policing) – देशातील पहिली अंमली पदार्थ तपास व न्यायवैद्यक व्हॅन

  • मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 21 नोव्हेंबर रोजी मुंबई पोलीस आयुक्तालयात मेगा सिटी पोलिसिंग (Mega City Policing) उपक्रमांतर्गत अनेक तंत्रज्ञान-आधारित सुविधा सुरू केल्या. तंत्रज्ञानामुळे पोलीस व्यवस्था अधिक पारदर्शक, जबाबदार आणि कार्यक्षम झाली पाहिजे, असे ते यावेळी म्हणाले.
  • मुंबई पोलिसांनी देशातील पहिली अंमली पदार्थ तपास व न्यायवैद्यक व्हॅन (Anti-Narcotics Investigation and Forensic Van) सुरू केली आहे. ही व्हॅन अंमली पदार्थांचे स्रोत शोधणे, साठवणुकीच्या ठिकाणांहून नमुने गोळा करणे आणि त्यांची न्यायवैद्यक तपासणी करणे यात मदत करेल. अशा व्हॅन महाराष्ट्राच्या इतर भागांतही सुरू केल्या जातील, असे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.
  • यासोबत मुंबई पोलीस फ्यूजन सेंटर ‘प्रत्यंचा’ (Pratyancha Fusion Centre), नागरिकांसाठीचे अॅप, पोलिसांसाठी डिजिटल ओळखपत्रे, महाराष्ट्र पोलीस माहिती प्रणाली (MPIS – Maharashtra Police Information System), संवाद अॅप, डेटा फ्यूजन केंद्रे आणि अंमली पदार्थ विरोधी मोबाईल व्हॅन सुरू करण्यात आल्या. FIR नोंदणीपासून आरोपपत्र दाखल करण्यापर्यंतची संपूर्ण तपास प्रक्रिया एकत्रित करणारी AI-आधारित ‘तपस सारथी’ (Tapas Sarathi) प्रणालीही विकसित केली जात आहे. मेगा सिटी पोलिसिंग योजनेच्या दुसऱ्या टप्प्यात 50,000 हून अधिक पोलीस अधिकारी आणि कर्मचारी एकाच डिजिटल व्यासपीठावर आणले जाणार आहेत.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: 2024 मध्ये भारतीय दंड संहिता (IPC), फौजदारी प्रक्रिया संहिता (CrPC) आणि भारतीय पुरावा कायदा यांच्या जागी भारतीय न्याय संहिता (BNS), भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (BNSS) आणि भारतीय साक्ष्य अधिनियम (BSA) हे तीन नवे फौजदारी कायदे लागू झाले. नव्या कायद्यांनुसार डिजिटल पुरावा ग्राह्य धरला जातो.

4. HPV लसीकरणात ऐतिहासिक टप्पा (HPV Vaccine) – नऊ महिन्यांत 1 कोटींपेक्षा जास्त डोस

  • भारताने राष्ट्रीय HPV लसीकरण मोहिमेअंतर्गत (National HPV Vaccination Campaign) नऊ महिन्यांपेक्षा कमी कालावधीत मानवी पॅपिलोमाव्हायरस (HPV – Human Papillomavirus) लसीचे 1 कोटींपेक्षा जास्त डोस दिले आहेत, अशी माहिती केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने 21 नोव्हेंबर रोजी दिली. ही मोहीम पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी फेब्रुवारी 2026 मध्ये सुरू केली होती.
  • 14 वर्षांच्या मुलींच्या सुमारे 1.2 कोटींच्या वार्षिक लक्ष्य गटापैकी सुमारे 87% व्याप्ती (Coverage) गाठली गेली आहे. गुजरात, उत्तर प्रदेश, आंध्र प्रदेश, मिझोराम, मध्य प्रदेश आणि बिहार या सहा राज्यांनी त्यांच्या लक्ष्य लोकसंख्येचे 100% लसीकरण पूर्ण केले आहे. एकूण संख्येत उत्तर प्रदेश 29.33 लाख मुलींसह आघाडीवर असून, त्यानंतर बिहार (13.70 लाख) आणि गुजरात (7.75 लाख) यांचा क्रमांक लागतो.
  • ही लस 14 वर्षांच्या मुलींना शासकीय आरोग्य सुविधांमध्ये पालकांच्या संमतीने मोफत, स्वेच्छेने आणि एकाच डोसमध्ये दिली जाते. U-WIN डिजिटल व्यासपीठाद्वारे लाभार्थ्यांचा मागोवा, वेळेचे आरक्षण आणि डिजिटल प्रमाणपत्र दिले जाते. ही लस गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगापासून (Cervical Cancer) संरक्षण देते.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: HPV म्हणजे Human Papillomavirus; सततचा HPV संसर्ग हा गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचे प्रमुख कारण आहे – 85% पेक्षा जास्त प्रकरणे यामुळे होतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) तज्ज्ञ गटाने 2022 मध्ये 20 वर्षांपर्यंतच्या महिलांसाठी एक डोसची शिफारस केली आहे.

5. मणिपूरमध्ये विषारी दारूमुळे दुर्घटना (Spurious Liquor Tragedy) – 13 जणांचा मृत्यू, 346 रुग्णालयात

  • मणिपूरच्या चंदेल जिल्ह्यात 18 नोव्हेंबरपासून विषारी दारू (Spurious Liquor) प्यायल्याने किमान 13 जणांचा मृत्यू झाला असून, 300 हून अधिक जण रुग्णालयात दाखल झाले आहेत, अशी माहिती पोलिसांनी शनिवारी, 21 नोव्हेंबर रोजी दिली. शुक्रवारी रात्री 9 वाजेपर्यंत 346 रुग्ण दाखल झाले होते.
  • बाधित झालेले बहुतेक लोक चकपीकरोंग आणि आसपासच्या भागातील असून, त्यांना इम्फाळमधील JNIMS, RIMS, शिजा आणि बाबिना या रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले आहे. ही दारू मिथेनॉलयुक्त (Methanol Poisoning) असल्याचा संशय आहे. शिजा रुग्णालयात 140 हून अधिक आणि बाबिना रुग्णालयात 41 हून अधिक रुग्ण दाखल आहेत.
  • 18 नोव्हेंबरच्या रात्री नुंगपान गावात 50 वर्षीय ह्रांगबुंग बेरुवंग अनल यांचा मृत्यू झाला होता; त्यानंतर गुरुवार आणि शुक्रवारी आणखी 12 जणांचा मृत्यू झाला. मुख्यमंत्री युम्नम खेमचंद सिंह यांनी 20 नोव्हेंबर रोजी रुग्णालयांना भेट देऊन चौकशीचे आदेश दिले आहेत. जिल्हा प्रशासनाने सात कलमी सल्ला जारी केला असून, संशयित स्रोतांकडून घेतलेली दारू पिऊ नये, असे आवाहन केले आहे. ही दारू काकचिंग जिल्ह्यातील सुग्नू येथून खरेदी केल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: मिथेनॉल हे विषारी रसायन असून, ते मिसळलेली दारू प्यायल्याने अंधत्व आणि मृत्यू होऊ शकतो. मणिपूरची राजधानी इम्फाळ असून, चंदेल हा म्यानमार सीमेलगतचा डोंगरी जिल्हा आहे.

6. BRICS महिला नेते शिखर परिषद (BRICS Women Leaders Summit) – बनस्थली विद्यापीठात उद्घाटन

  • राजस्थानमधील टोंक जिल्ह्यातील बनस्थली विद्यापीठात (Banasthali Vidyapith) आंतरराष्ट्रीय BRICS महिला नेते शिखर परिषदेचे (BRICS Women Leaders Summit) उद्घाटन 21 नोव्हेंबर रोजी झाले. लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला हे या उद्घाटन सोहळ्याचे प्रमुख पाहुणे होते. ही परिषद 21 ते 23 नोव्हेंबरदरम्यान होत आहे.
  • महिला नेतृत्व, राजकीय सहभाग, क्षमता बांधणी, डिजिटल सुरक्षा आणि सायबर सुरक्षितता या विषयांवर या परिषदेत चर्चा होणार आहे. बिर्ला म्हणाले की, BRICS हे कोणत्याही देशासाठी आव्हान नाही, तर ते सर्व राष्ट्रांच्या सामायिक समृद्धी आणि कल्याणासाठी आहे. तंत्रज्ञानाचा वापर मानवी-केंद्रित दृष्टिकोन, नैतिक विचार आणि जबाबदारीने झाला पाहिजे, असेही ते म्हणाले.
  • बिर्ला यांनी ‘महिला सशक्तीकरणा’पलीकडे जाऊन ‘महिला-नेतृत्व विकास’ (Women-led Development) साध्य करण्यावर भर दिला. त्यांनी स्वयंसहायता गट, लखपती दीदी, ड्रोन दीदी आणि नारी शक्ती वंदन अधिनियम या उपक्रमांचा उल्लेख केला. बनस्थली विद्यापीठाची सुरुवात फक्त पाच विद्यार्थिनींपासून झाली होती आणि आज तेथे सुमारे 18,000 विद्यार्थिनी शिकत आहेत.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: BRICS मध्ये ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका हे मूळ सदस्य असून, इजिप्त, इथिओपिया, इराण, संयुक्त अरब अमिराती आणि इंडोनेशिया हे नवे सदस्य आहेत. नारी शक्ती वंदन अधिनियम, 2023 अंतर्गत लोकसभा आणि राज्य विधानसभांमध्ये महिलांसाठी 33% जागा राखीव ठेवण्याची तरतूद आहे.

7. भारत-कॅनडा CEPA चर्चेची सहावी फेरी पूर्ण (India-Canada CEPA) – वर्षअखेरीस कराराचे उद्दिष्ट

  • भारत आणि कॅनडादरम्यान प्रस्तावित सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी करारासाठीच्या (CEPA – Comprehensive Economic Partnership Agreement) चर्चेची सहावी फेरी पूर्ण झाली असून, त्याची घोषणा वाणिज्य मंत्रालयाने 21 नोव्हेंबर रोजी केली. ही फेरी 11 ते 20 नोव्हेंबरदरम्यान नवी दिल्लीत झाली.
  • वस्तूंचा व्यापार, सेवांचा व्यापार, मूळ नियम (Rules of Origin), व्यापार उपाय (Trade Remedies), बौद्धिक संपदा (Intellectual Property) आणि गुंतवणूक प्रोत्साहन या क्षेत्रांवर चर्चा झाली. दोन्ही देशांच्या नेत्यांनी वर्षअखेरीस चर्चा पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
  • या फेरीची सुरुवात 11 नोव्हेंबर रोजी केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल आणि कॅनडाचे आंतरराष्ट्रीय व्यापार मंत्री मनिंदर सिद्धू यांच्या बैठकीने झाली. भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व मुख्य वाटाघाटीकार बृज मोहन मिश्रा यांनी केले, तर कॅनडाच्या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व मेरी-कॅथरीन स्पिअर्स यांनी केले. फेरीच्या समारोपावेळी वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी कॅनडाचे उपमंत्री ग्लेन पर्व्हस यांच्याशी चर्चा केली.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: CEPA म्हणजे Comprehensive Economic Partnership Agreement; हा करार मुक्त व्यापार करारापेक्षा (FTA) व्यापक असतो, कारण त्यात वस्तू आणि सेवांसोबत गुंतवणूक आणि बौद्धिक संपदाही समाविष्ट असते. कॅनडाची राजधानी ओटावा आहे.

8. NEET-UG 2026 पेपरफुटी प्रकरण (NEET Paper Leak) – 14 आरोपींवर आरोप निश्चित, खटला 25 नोव्हेंबरपासून

  • दिल्लीतील विशेष न्यायालयाने शनिवारी, 21 नोव्हेंबर रोजी NEET-UG 2026 पेपरफुटी प्रकरणातील 14 आरोपींविरुद्ध औपचारिकपणे आरोप निश्चित (Framing of Charges) केले. विशेष न्यायाधीश अजय गुप्ता यांनी राऊस अव्हेन्यू न्यायालयात हे आरोप निश्चित केले. सर्व 14 आरोपींनी आरोप नाकारले असून, ते खटला लढवणार आहेत.
  • या प्रकरणाचा खटला 25 नोव्हेंबर 2026 पासून दररोज चालणार असून, त्याच दिवशी फिर्यादी पक्षाच्या पुराव्याची नोंद सुरू होईल. आरोपांमध्ये भारतीय न्याय संहिता (BNS), भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा, कॉपीराइट कायदा कलम 63 आणि सार्वजनिक परीक्षा (अयोग्य साधन प्रतिबंध) कायदा, 2024 यांखालील गुन्हे आहेत.
  • CBI ने 12 मे रोजी उच्च शिक्षण विभागाच्या तक्रारीवरून हा गुन्हा नोंदवला होता. तपासात सुमारे 20,000 पानांचे आरोपपत्र, 360 साक्षीदार, 422 कागदपत्रे आणि 43 भौतिक पुरावे आहेत. NEET-UG 2026 परीक्षा 3 मे रोजी झाली होती आणि त्यात सुमारे 22 लाख उमेदवार बसले होते. तीन मुख्य आरोपी हे NTA ने नियुक्त केलेले विषय तज्ज्ञ होते, ज्यांनी गोपनीय प्रश्नपत्रिका बेकायदेशीरपणे मिळवून ती फिरवली, असा आरोप आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: NEET-UG ही वैद्यकीय प्रवेशासाठीची राष्ट्रीय परीक्षा असून, ती राष्ट्रीय परीक्षा एजन्सी (NTA – National Testing Agency) घेते. सार्वजनिक परीक्षा (अयोग्य साधन प्रतिबंध) कायदा, 2024 हा पेपरफुटी रोखण्यासाठी करण्यात आला आहे.

9. NCG VISHWAS उपक्रम सुरू (Cancer Care) – कर्करोग रुग्णांसाठी AI-आधारित शिक्षण व्हिडिओ

  • केंद्रीय आरोग्य सचिव पुण्य सलिला श्रीवास्तव यांनी 21 नोव्हेंबर रोजी मुंबईत राष्ट्रीय कर्करोग ग्रिडच्या (NCG – National Cancer Grid) वार्षिक बैठकीत ‘NCG VISHWAS’ हा उपक्रम सुरू केला. VISHWAS म्हणजे Videos to Support Health, Wellness, Awareness and Self-care. हा AI-आधारित रुग्ण शिक्षण उपक्रम असून, त्यात स्तन, गर्भाशयाच्या मुखाचा आणि तोंडाचा कर्करोग यांवर हिंदी, मराठी, तमिळ आणि इंग्रजी भाषांत व्हिडिओ असतील.
  • राष्ट्रीय कार्यक्रमांतर्गत आतापर्यंत 153 कोटींपेक्षा जास्त कर्करोग तपासण्या (Screenings) झाल्या आहेत – तोंडाच्या कर्करोगासाठी 37.1 कोटी, स्तनाच्या कर्करोगासाठी 17.4 कोटी आणि गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगासाठी 9.7 कोटी. आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन (ABDM) अंतर्गत सुमारे 99 कोटी ABHA ओळखपत्रे तयार झाली असून, सुमारे 100 कोटी आरोग्य नोंदी जोडल्या गेल्या आहेत.
  • श्रीमती श्रीवास्तव यांनी कर्करोगाच्या काळजीची सातत्यता राखण्यासाठी तपासणी नोंदी आयुष्मान भारत आरोग्य खात्याशी (ABHA) जोडण्यावर भर दिला. दोन दिवस चालणाऱ्या या वार्षिक बैठकीत 300 हून अधिक कर्करोग केंद्रांचे प्रमुख, धोरणकर्ते आणि रुग्ण गट सहभागी झाले आहेत. NCG हे 400 हून अधिक कर्करोग केंद्रे, संशोधन संस्था आणि रुग्ण गटांचे जाळे आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: ABDM म्हणजे Ayushman Bharat Digital Mission आणि ABHA म्हणजे Ayushman Bharat Health Account. लवकर निदान हेच कर्करोगावरील उपचाराचे सर्वांत प्रभावी पाऊल मानले जाते.

10. चक्रीवादळ अक्वान आणखी कमकुवत (Cyclone Akvan) – बंगालमध्ये पाऊस सुरू, रांचीची 20 उड्डाणे रद्द

  • 20 नोव्हेंबर रोजी ओडिशातील गोपालपूरजवळ भूस्खलन केल्यानंतर चक्रीवादळ अक्वान (Cyclone Akvan) 21 नोव्हेंबर रोजी आणखी कमकुवत झाले. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) माहितीनुसार बंगालमध्ये सोमवारपर्यंत पाऊस सुरू राहील आणि तापमानात घट होईल.
  • खराब हवामानामुळे रांचीहून 20 उड्डाणे रद्द करण्यात आली आणि इंडिगोने (IndiGo) प्रवाशांसाठी सल्ला जारी केला. ओडिशात वादळापूर्वी सुमारे 3.7 लाख लोकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले होते आणि मोठी जीवितहानी टळली होती, याबद्दल कालच्या पोस्टमध्ये सविस्तर माहिती दिली आहे.

📌 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे: चक्रीवादळ समुद्रावरील उष्णता आणि आर्द्रतेवर जगते; जमिनीवर आल्यावर त्याला ऊर्जा मिळणे थांबते आणि ते हळूहळू कमकुवत होते. IMD चक्रीवादळांबाबत इशारे देते आणि त्यांचे वर्गीकरण वाऱ्याच्या वेगावरून करते.

दिनविशेष : 22 नोव्हेंबर

  • सन 1497 – 22 नोव्हेंबर 1497 रोजी पोर्तुगीज खलाशी वास्को द गामा (Vasco da Gama) यांनी युरोपातून भारताकडे जाणाऱ्या सागरी मार्गावर केप ऑफ गुड होप ओलांडले. त्यांच्या या प्रवासामुळे भारत आणि युरोपदरम्यान थेट सागरी व्यापार सुरू झाला.
  • सन 1819 – इंग्रजी कादंबरीकार जॉर्ज इलियट (George Eliot) यांचा जन्म 22 नोव्हेंबर 1819 रोजी झाला. ‘मिडलमार्च’ (Middlemarch) ही त्यांची सर्वांत प्रसिद्ध कादंबरी आहे.
  • सन 1890 – फ्रान्सचे सेनानी आणि राजकारणी शार्ल द गॉल (Charles de Gaulle) यांचा जन्म 22 नोव्हेंबर 1890 रोजी झाला. दुसऱ्या महायुद्धात त्यांनी मुक्त फ्रेंच सैन्याचे नेतृत्व केले आणि नंतर ते फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष झाले.
  • सन 1906 – 22 नोव्हेंबर 1906 रोजी बर्लिनमध्ये झालेल्या आंतरराष्ट्रीय रेडिओ टेलिग्राफ परिषदेत ‘SOS’ हा संकटकालीन संदेश स्वीकारण्यात आला.
  • सन 1943 – 22 नोव्हेंबर 1943 रोजी लेबनॉनने फ्रान्सपासून स्वातंत्र्य घोषित केले. दरवर्षी 22 नोव्हेंबर हा लेबनॉनचा स्वातंत्र्य दिन म्हणून साजरा केला जातो.
  • सन 1963 – 22 नोव्हेंबर 1963 रोजी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडी (John F. Kennedy) यांची डॅलस, टेक्सास येथे मोटार ताफ्यातून जाताना हत्या करण्यात आली. त्याच दिवशी उपराष्ट्राध्यक्ष लिंडन बी. जॉन्सन यांनी अमेरिकेचे 36 वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली. याच दिवशी लेखक सी. एस. लुईस (C. S. Lewis) आणि अॅल्डस हक्सले (Aldous Huxley) यांचेही निधन झाले.
  • सन 1975 – 22 नोव्हेंबर 1975 रोजी हुआन कार्लोस (Juan Carlos) स्पेनचे राजे झाले आणि फ्रँको यांच्या हुकूमशाहीनंतर स्पेनमध्ये घटनात्मक राजेशाही सुरू झाली.
  • सन 1986 – 22 नोव्हेंबर 1986 रोजी वयाच्या 20 व्या वर्षी माइक टायसन (Mike Tyson) यांनी ट्रेव्हर बर्बिक यांना हरवून इतिहासातील सर्वांत तरुण हेवीवेट बॉक्सिंग विजेतेपद पटकावले.
  • सन 1990 – 22 नोव्हेंबर 1990 रोजी ब्रिटनच्या पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर (Margaret Thatcher) यांनी 11 वर्षांनंतर पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देण्याची घोषणा केली.
  • सन 1995 – 22 नोव्हेंबर 1995 रोजी पिक्सारचा ‘टॉय स्टोरी’ (Toy Story) हा चित्रपट प्रदर्शित झाला. हा पहिला पूर्णपणे संगणक-निर्मित (Computer-Animated) चित्रपट होता.
  • सन 2005 – 22 नोव्हेंबर 2005 रोजी अँजेला मर्केल (Angela Merkel) यांनी जर्मनीच्या पहिल्या महिला चान्सलर म्हणून शपथ घेतली.

आजची सराव प्रश्नमंजुषा (MCQs) – 22 November 2026 Current Affairs in Marathi

बातम्या वाचून झाली? आता स्वतःची चाचणी घ्या – पर्यायावर क्लिक करा, बरोबर की चूक लगेच कळेल आणि स्पष्टीकरणही दिसेल. उत्तरे खाली लपवलेली नाहीत, ती प्रत्येक प्रश्नानंतरच मिळतात.

तुमची प्रगती: 0 / 5 प्रश्न सोडवले – 0 बरोबर

प्रश्न 1. Google ने IIT खरगपूरला AI संशोधनासाठी किती निधी देण्याची घोषणा केली?




स्पष्टीकरण: b) $5 million – Google ने 21 नोव्हेंबर रोजी IIT खरगपूरच्या प्लॅटिनम जयंती सोहळ्यात AI संशोधनासाठी $5 million (सुमारे ₹46 कोटी) निधी देण्याची घोषणा केली. Google चे CEO सुंदर पिचाई हे IIT खरगपूरचेच माजी विद्यार्थी आहेत.

प्रश्न 2. महाराष्ट्र सरकारने गोशाळांच्या जमीन व्यवहारांसाठी कोणते दर लागू केले आहेत?




स्पष्टीकरण: a) कृषी दर – गोशाळांच्या जमीन व्यवहारांवर आता व्यावसायिक दरांऐवजी सुमारे 3-4% या कृषी दराने मुद्रांक शुल्क लागेल. याशिवाय मान्यताप्राप्त गोशाळांना ₹25 लाखांपर्यंत अनुदानही दिले जाणार आहे.

प्रश्न 3. राष्ट्रीय HPV लसीकरण मोहिमेअंतर्गत आतापर्यंत किती डोस देण्यात आले आहेत?




स्पष्टीकरण: c) 1 कोटींपेक्षा जास्त – फेब्रुवारी 2026 मध्ये सुरू झालेल्या मोहिमेत नऊ महिन्यांपेक्षा कमी कालावधीत 1 कोटींपेक्षा जास्त HPV डोस देण्यात आले असून, 14 वर्षांच्या मुलींच्या लक्ष्य गटाची सुमारे 87% व्याप्ती गाठली गेली आहे.

प्रश्न 4. NEET-UG 2026 पेपरफुटी प्रकरणाचा खटला कधीपासून सुरू होणार आहे?




स्पष्टीकरण: d) 25 नोव्हेंबर 2026 – दिल्ली न्यायालयाने 21 नोव्हेंबर रोजी 14 आरोपींविरुद्ध आरोप निश्चित केले आणि खटला 25 नोव्हेंबरपासून दररोज चालवण्याचे निर्देश दिले. सर्व आरोपींनी आरोप नाकारले आहेत.

प्रश्न 5. BRICS महिला नेते शिखर परिषद 2026 कोठे होत आहे?




स्पष्टीकरण: b) बनस्थली विद्यापीठ, टोंक (राजस्थान) – ही शिखर परिषद 21 ते 23 नोव्हेंबरदरम्यान बनस्थली विद्यापीठात होत असून, तिचे उद्घाटन लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी 21 नोव्हेंबर रोजी केले.

तुमचा निकाल

Also Read: 21 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी – Current Affairs, MPSC Group C Bharti 2026

मागील / पुढील चालू घडामोडी
← मागील दिवस: 21 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी

स्रोत: The Hindu (Morning Digest, 21 Nov 2026), Press Information Bureau, The Indian Express, Business Standard, Free Press Journal, Rediff, Moneycontrol, Press Trust of India. प्रत्येक बातमी किमान दोन स्रोतांशी तपासून घेतली आहे; अंदाज किंवा अपुष्ट आकडे देण्यात आलेले नाहीत.
You might also like
Leave A Reply

Your email address will not be published.