विभाजतेच्या कसोट्या

Category: Maths (गणित) Published on 11 March 2015
Written by Dhanshri Patil Hits: 11620

विभाजतेच्या कसोट्या :

2 ची कसोटी :
- ज्या संख्येच्या एकक स्थानी 2, 4, 6, 8 अशा संख्या असतात.
- उदा. 42, 52 68, 86, 258, 1008 इ.

3 ची कसोटी :
- ज्या संख्येच्या अंकांच्या बेरजेला तीनने भाग जातो, त्या संख्येला तीनने भाग जातो.
- उदा. 57260322, 5+7+2+6+0+3+2+2=27
- संख्येची बेरीज 27 आणि तिला तीनने भाग जातो म्हणून त्या संख्येला तीनने भाग जातो.

Must Read (नक्की वाचा):
संपूर्ण संख्याशास्त्र

4 ची कसोटी :
- ज्या संख्येच्या शेवटच्या दोन अंकांना चार ने भाग जातो. त्या संख्येला चारने भाग जातो.
- उदा. 3568912
- शेवटचे दोन अंक 12 आणि त्याला चारने भाग जातो म्हणून त्या संख्येला चारने भाग जातो.

5 ची कसोटी :
- ज्या संख्येच्या एकक स्थानी 0 किवा 5 असेल, त्या संख्येला पाचने भाग जातो.
- उदा. 3725480, 58395, 5327255 इ.

6 ची कसोटी :
ज्या संखेळा 2 आणि 3 ने भाग जातो त्या संख्येला 6 ने पण भाग जातो.

9 ची कसोटी :
- ज्या संख्येच्या अंकांच्या बेरजेला नऊने भाग जातो, त्या संख्येला नऊने भाग जातो.
- उदा. 57260322, 5+7+2+6+0+3+2+2=27
- संख्येची बेरीज 27 आणि तिला नऊने भाग जातो म्हणून त्या संख्येला नऊने भाग जातो.

10 ची कसोटी :
- ज्या संख्येच्या एकक स्थानी 0 असतो त्या संख्येला 10 ने भाग जातो.
- उदा. 100, 60, 5640, 57480, 354748, 3450 इ.

11 ची कसोटी :
- ज्या संख्येतील फरक 0 किवा ती संख्या 11 च्या पटीतील असेल तर त्या संख्येस 11 ने भाग जातो.
- उदा. 956241 1+2+5=8 & 9+6+4=19 दोघातील फरक 11 म्हणून या संख्येला 11 ने भाग जातो.
- 72984 4+9+7=20 & 8+2=10 दोघांतील फरक -10 म्हणून या संख्येला 11 ने भाग जात नाही.
- 5984 4+9=13 & 5+8=13 दोघांतील फरक 0 म्हणून या संख्येला 11 ने भाग जातो.

12 ची कसोटी :
- ज्या संख्येला 3 ने आणि 4 ने भाग जातो म्हणून त्या संख्येला 12 ने पूर्ण भाग जातो.

15 ची कसोतो :
- ज्या संख्येला 5 आणि 3 ने भाग जातो म्हणून त्या संख्येला 15 ने पूर्ण भाग जातो.

16 ची कसोटी :
- ज्या संखेच्या शेवटच्या चार अंकांना 16 ने भाग गेल्यास त्या संख्येला पण 16 ने भाग जातो.

18 ची कसोटी :
- ज्या संख्येला 2 आणि 9 ने भाग जातो त्या संख्येला 18 ने भाग जातो.

उदाहरणे :
1) 2 ने नि:शेष भाग जाणारी खालीलपैकी संख्या कोणती?
1. 3721
2. 47953
3. 72142
4. 68325
उत्तर : 72142
नियम: संख्येतील एकक स्थानचा अंक सम असल्यास 2 ने नि:शेष भाग जातो.

2) 3 ने नि:शेष भाग जाणारी खालीलपैकी संख्या कोणती?
1. 37241
2. 571922
3. 7843
4. 64236
उत्तर : 64236
नियम:
संख्येतील अंकांच्या बेरजेस 3 ने पूर्ण भाग गेल्यास

6+4+2+3+6=21÷3 = 7

3) 5 ने नि:शेष भाग जाणारी खालीलपैकी संख्या कोणती?
1. 56824
2. 9876
3. 7214
4. 7485
उत्तर : 7485
नियम: संख्येच्या एककस्थानी 0 किंवा 5 असल्यास 5 ने नि:शेष भाग जातो.

4) 6 ने नि:शेष भाग जाणारी खालीलपैकी संख्या कोणती?
1. 3472
2. 5634
3. 9724
4. 6524
उत्तर : 5634

5) 9 ने नि:शेष भाग जाणारी खालील पैकी संख्या कोणती?
1. 12643
2. 85521
3. 75636
4. 54829
उत्तर : 75636

 (ब) संख्यांचे विभाजक

नमूना पहिला –
1) 60 या संख्येच्या एकूण विभाजकांची संख्या किती?
1. 10
2. 12
3. 14
4. 8
उत्तर : 12
स्पष्टीकरण :-

कोणत्याही सम संख्येचे विभाजक 1,2 व ती संख्या असतेच.
60×1, 30×2, 20×3, 15×4, 12×5, 10×6
:: 6×2 = 12

नमूना दूसरा –
1) 36 ही संख्या दोन पूर्ण संख्यांचा गुणाकाराच्या रूपात जास्तीत जास्त किती प्रकारे (वेळा) लिहिता येईल?
1. 4
2. 6
3. 5
4. 8
उत्तर : 5

स्पष्टीकरण :
1×36, 2×18, 3×12, 4×9, 6×6 म्हणजेच एकूण 5 वेळा लिहिता येईल.

Must Read (नक्की वाचा):
गुणोत्तर व प्रमाण

All Latest Jobs

Himachal Pradesh SSC Bharti 2017 For 2945 Posts (Last Date : 15 October 2017)

Airports Authority of India Bharti Bharti 2017 For 200 Posts (Last Date : 17 October 2017)

Pune Smart City Development Co. Ltd Bharti 2017 For 28 Posts (Interview Date : 4, 5 October 2017)

Yavatmal National Health Mission Bharti 2017 For 31 Posts (Last Date : 21 September 2017)

Beed Lonar Shikshan Prasarak Mandal Bharti 2017 For 49 Posts (Interview Date : 1, 2 October 2017)

MPSC Dean Bharti Bharti 2017 For 1 Post (Last Date : 4 October 2017)

Solapur Shri Digamber Jain Gurukul Bharti 2017 For 5 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Pune Bank of Maharashtra Bharti 2017 For 110 Posts (Last Date : 7 October 2017)

PMC NUHM Bharti 2017 For 175 Posts (Interview Date : 25 to 27 September 2017)

Cochin Shipyard Limited Bharti 2017 For 73 Posts (Last Date : 24 and 30 September 2017)

PMC IHFW Bharti 2017 For 37 Posts (Interview Date : 25 September 2017)

Satara Sharyu Agro Industries Limited Bharti 2017 For 173 Posts (Interview Date : 18, 19 September 2017)

Border Security Force Bharti 2017 For 1074 Posts (Last Date : 22 October 2017)

Konkan Railway Corporation Limited Bharti 2017 For 10 Posts (Last Date : 9, 10 October 2017)

State Bank of India Bharti 2017 For 41 Posts (Last Date : 6 October 2017)

North Western Railway Bharti 2017 For 307 Posts (Last Date : 12 October 2017)

Thane National Rural Health Mission Bharti 2017 For 6 Posts (Interview Date : 28 September 2017)

Buldhana Zillha Parishad Bharti 2017 For 1 Post (Last Date For Application : 22 September 2017)

Usmanabad SSSAS College Bharti 2017 For 18 Posts (Last Date For Application : 28 September 2017)

RailTel Corporation of India Limited Bharti 2017 For 131 Posts (Last Date : 26 September 2017)

Pachora NUHM Bharti 2017 For 5 Posts (Interview Date : 21 September 2017)

Amaravati Health Service Bharti 2017 For 5 Posts (Interview Date : 22 Septmber 2017)

Mumbai MMRDA Bharti 2017 For 23 Posts (Last Date : 28 September 2017)

Hindustan Copper Limited Bharti 2017 For 75 Posts (Last Date : 26 September 2017)

Ministry Of Minority Affairs Bharti 2017 For 5 Posts (Last Date : 9 November 2017)

Thane RNTCP Bharti 2017 For 1 Post (Interview Date : 19 Septmber 2017)

Pune IISER Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Mumbai ESIC Hospital Kandivali Bharti 2017 For 15 Posts (Interview Date : 25, 26 September 2017)

Union Public Service Commission Bharti 2017 For 48 Posts (Last Date : 14 and 28 September 2017)

Thane Zilha Parishad Bharti 2017 For 1 Post (Last Date : 20 September 2017)

Nashik Maharashtra Tribal Public School Society Bharti 2017 For 105 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Mumbai Public Health Department Bharti 2017 For 394 Posts (Last Date : 20 September 2017)

Nagpur Central Railway Bharti 2017 For 4 Posts (Interview Date : 20 September 2017)

Power Grid Corporation of India Limited Bharti 2017 For 81 Posts (Last Date : 20 September 2017)

BSNL Bharti 2017 For 996 Posts (Last Date : 15 October 2017)

Nanded National Health Mission Bharti 2017 For 46 Posts (Last Date : 21 September 2017)

Mumbai National Health Mission Bharti 2017 For 41 Posts (Last Date : 20 September 2017)

IBPS Clerk Bharti 2017 For 7883 Posts (Last Date : 3 October 2017)

Buldhana SSGMC Bharti 2017 For 56 Posts (Last Date : 21 September 2017)

The Amravati Zilha Shikshak Sahkari Bank Limited Bharti 2017 For 36 Posts (Last Date : On. 20 Sep. and Off. 22 Sep. 2017)

Pune CRPF Bharti 2017 For 1 Post (Interview Date : 25 September 2017)

Maharashtra Department of Sainik Welfare Bharti 2017 For 39 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Mahagenco Bharti 2017 For 107 Posts (Last Date : 22 September 2017)

Mumbai Naval Dockyard Bharti 2017 For 111 Posts (Last Date : 23 September 2017)

Pune 512 Army Base Workshop Kirkee Bharti 2017 For 253 Posts (Last Date : 19 September 2017)

Air India Limited Bharti 2017 For 217 Posts (Last Date : 25 September 2017)

Agricultural Scientist Recruitment Board Bharti 2017 For 173 Posts (Last Date : 25 September 2017)

Dadra and Nagar Haveli Administration Bharti 2017 For 27 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Pune DIAT Bharti 2017 For 13 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Latur Krishi Vigyan Kendra Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 25 September 2017)

Mumbai SSCBharti 2017 For 75 Posts (Last Date : 24 September 2017)

Maharashtra State Planning Department Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 30 September 2017)

Punjab Food Corporation of India Bharti 2017 For 860 Posts (Last Date : 20 September 2017)

Railway Protection Special Force Bharti 2017 For 19952 Posts (Last Date : 14 October 2017)

Competition Commission of India Bharti 2017 For 23 Posts (Last Date : 4, 15 and 19 September 2017)

Rajasthan Police Department Bharti 2017 For 13582 Posts (Last Date : 22 September 2017)

Haryana SSC Bharti 2017 For 2463 Posts (Last Date : 20 September (Adv. 9), 10 October (Adv. 10)2017)

माहिती मिळवा ईमेल वर

Study Material आणि नवीन नौकर्‍यांची माहिती मिळविण्यासाठी खालील माहिती भरा.

Login Box

Or sign in with your account on:

Not a member yet? Register

Like Our Facebook Page

Latest Users

  • Mahi_07
  • Ashish jain
  • nehajambhale28@gmail.com
  • subhedar
  • Sushil Mhaske