क्रियावाचक नाम व त्याचे उपयोग

Category: English (ईंग्रजी) Published on 30 January 2016
Written by Shital Burkule Hits: 1520

क्रियावाचक नाम व त्याचे उपयोग

  • खालील वाक्य वाचा -

  • Reading is his favourite pastime.

  • इथे read क्रियेला ing लावून Reading शब्द बनला आहे.

  • या ठिकाणी याचा उपयोग क्रियेच्या कर्त्याप्रमाणे झाला असल्यामुळे तो नामाचे कार्य करतो. म्हणून हे क्रियावाचक नाम (GERUND) आहे. त्याची आणखी उदाहरणे पाहू या -

  1. Playing cards is not allowed here.
  2. I like reading poetry.
  3. He is fond of hoarding money.

  • पहिल्या वाक्यात क्रियावाचक नाम क्रियेचा कर्ता आहे, पण त्याचसोबत कर्मसुद्धा आहे. म्हणून क्रियेचे कामही करतो.

  • दुसर्‍या वाक्यातही नामाप्रमाणेच क्रियावाचक नाम क्रियेचे कर्म आहे.

  • तिसर्‍या वाक्यात नामाप्रमाणे क्रियावाचक नाम अव्ययासोबत आहे पण तरीही क्रियेप्रमाणे याचेही कर्म आहे.

  • असे दिसते की, क्रियार्थक नाम (Infinitive) आणि क्रियावाचक नाम (Gerund) दोन्ही नामाप्रमाणे वापरल्यास सारखेच असते.

  • परिभाषा - क्रियावाचक नाम (Gerund) क्रियेचे असे रूप आहे. ज्याच्या शेवटी-ing असते. जे नाम आणि क्रिया असे दोन्हीचे काम करते.

  • क्रियावाचक नाम आणि क्रियार्थक नाम दोन्ही नाम आणि क्रियेचे काम करतात. म्हणून दोघांचा प्रयोग सारखाच होतो.

जसे -

  1. Teach me to swim.        
  2. To see is to believe.
  3. Teach me swimming.     
  4. Seeing is believing
  5. To give is better than to receive.
  6. Giving is better than receiving.

  • खालील वाक्य संयुक्त क्रियावाचक नामाची (Compound Gerund)

उदाहरणे -

  1. I heard of his having gained a prize.
  2. We were fatigued o account of having walked so far.
  3. They were charged with having sheltered anarchists.
  4. He is desirous of being praised.

  • असे दिसते की, have आणि be च्या रुपानंतर भूतकालिक धातुसाधिते (Past Participle) वापरुन बनविले जाते.

  • सकर्मक क्रियेच्या क्रियावाचक नामाची खालील रुपे आहेत.

Active                             Passive

Present: loving             Present: being loved

Perfect: having loved     Perfect: having been loved

 

  • क्रियावाचक नाम आणि वर्तमानकाळ वाचक धातुसाधिते दोघांच्या शेवटी ing येते. म्हणून लक्षपूर्वक दोघांमधील भेद लक्षात घ्यावयास हवा.

    क्रियावाचक नाम (Gerund) नाम आणि क्रिया दोघांचे काम करते. हे Verbal Noun आहे.

  • वर्तमानकाळ वाचक धातुसाधिते (Persent Participle) विशेषण आणि क्रियेचे कार्य करते. हे Verble Adjective आहे.

  1. He is fond of playing cricket.
  2. The old man was tired of walking.
  3. We were prevented from seeing the prisoner.
  4. Seeing, he believed.

धातुसाधित उदाहरणे -

  1. Playing cricket, he gained health.
  2. Walking along the road, he noticed a dead cobra.
  3. Seeing, he believed.

  • खालील वाक्य वाचा -

  • The indiscriminate reading of novels is injurious.

  • इथे Reading चा उपयोग साधारण नामाप्रमाणे झाला आहे.

  • यात आधी the चा आणि नंतर of चा प्रयोग केलेला आहे.

  • साधारण नामाप्रमाणे प्रयुक्त क्रियावाचक नामाची आणखी उदाहरणे -

  1. The making of the plan is in hand.
  2. The time of the singing of the birds has come.
  3. Adam consented to the eating of the fruit.
  4. The middle station of life seems to be the most advantageously situated for the gaining of wisdom.

  • खालील प्रकाराच्या संयुक्त नामात -
  1. walking-stick    
  2. frying-pan    
  3. hunting-wnip,
  4. fencing-stick,    
  5. writing-table.

  • walking, frying, hunting, fencing, writing क्रियावाचक नाम (Gerunds) आहेत.

  • याचा अर्थ आहे 'a stick of walking', 'a pan for frying', 'a whip for hunting', 'a stick for fencing', आणि 'a table for writing.'

  • खालील दोन वाक्यांची तुलना करा -

  1. I hope you will excuse my leaving early.
  2. I hope you will excuse me leaving early.

  • पहिल्या वाक्यात क्रियावाचक नामा आधीचा शब्द संबंधसूचक आहे. आणि दुसर्‍या वाक्यात कर्मकारक आहे. दोन्ही वाक्ये शुद्ध आहेत.

  • दोन्ही प्रकारे प्रयोग करू शकतो. संबंधसूचक जास्त औपचारिक आहे. रोजच्या वापरात त्याचा कमी उपयोग होतो.

  • पुढे दुसरी काही उदाहरणे दिलेली आहेत.

  1. We rejoiced at his/him being promoted.
  2. I insist on you-/youbeing present.
  3. Do you mind my/me sitting here?
  4. All depends of Karim's/Karim passing the exam.
  5. I disliked the manager's/mavager asking me personal questions.
  6. The accident was due to the engine-driver's/engine-driver disregarding the singnals.

क्रियावाचक नामाचा उपयोग (USE OF THE GERUND) :

  • Verb-noun असल्यामुळे याचा उपयोग खालीलप्रमाणे होऊ शकतो.

1. क्रियेचा कर्ता;

उदा.

  1. Seeing is believing.
  2. Hunting deer is not allowed in this country.

2. सकर्मक क्रियेचे कर्म,

उदा.

  1. Stop playing.
  2. Children love making mud castles.
  3. I like reading poetry.
  4. He contemplated marrying his cousin.  

3. संबंध सुचकाचे (Preposition) कर्म,

उदा.

  1. I am tired of waiting.
  2. He is fond of swimming.
  3. He ws punished for telling a lie.
  4. We were prevented from seeing the prisoner.
  5. I have an aversion to fishing.

4. क्रियेचे पूरक (Complement),

उदा.

  1. Seeing is believing.
  2. What I most detest is smoking.

5. निरपेक्ष (absolutely),

उदा.  

  1. Plyaing cards being his aversion, we did not play bridge.

All Latest Jobs

Mumbai Port Trust Bharti 2017 For 03 Posts (Last Date : 24 Jan 2017)

Indian Army NCC Bharti 2017 For 54 Posts (Last Date : 15 Feb 2017)

CRPF Constables Bharti 2017 For 2945 Posts (Last Date : 01 March 2017)

SBI Medical Officers Bharti 2017 For 44 Posts (Last Date : 06 Feb 2017)

Ordnance Factory Bharti 2017 For 6948 Posts (Last Date : 07 Feb 2017)

Syndicate Bank Bharti 2017 For 140 Posts (Last Date : 25 Jan 2017)

NDA & Naval Academy Examination 2017 For 390 Posts (Last Date : 10 Feb 2017)

Pune IISER Bharti 2017 For 04 Posts (Last Date : 27 Jan 2017)

Nagpur Metro Rail Corporation Bharti 2017 For 20 Posts (Last Date : 06 Feb 2017)

Assam Rifles Bharti 2017 For 705 Posts (Last Date : 04 Feb 2017)

Airline Allied Services Ltd Bharti 2017 For 17 Posts (Last Date : 03 Feb 2017)

South Indian Bank Bharti 2017 For 537 Posts (Last Date : 27 Jan 2017)

Indian Oil Limited Bharti 2017 For 418 Posts (Last Date : 13 Feb 2017)

Intelligent Communication Systems Bharti 2017 For 40 Posts (Last Date : 19 Jan 2017)

Pune C-DAC Bharti 2017 For 97 Posts (Last Date : 26 Jan 2017)

Goa Shipyard Ltd Bharti 2017 For 105 Posts (Last Date : 30 Jan 2017)

National Investigation Agency Bharti 2017 For 111 Posts (Last Date : 23 Jan 2017)

New Mumbai Commisioner Officer's Bharti 2017 For 05 Posts (Last Date : 27 Jan 2017)

Maharashtra Agriculture Competitiveness Project Bharti 2017 For 11 Posts (Last Date : 25 Jan 2017)

MPSC State Excise Sub Inspector Bharti 2017 For 300 Posts (Last Date : 02 Feb 2017)

NTPC Bharti 2017 For 120 Posts (Last Date : 31 Jan 2017)

Satara District Central Co operative Bank Limited Bharti 2017 For 376 Posts (Last Date : 06 Feb 2017)

Centre For Railway Information System Bharti 2017 For 54 Posts (Last Date : 08 Feb 2017)

Brihanmumbai Municipal Corporation Drivers Bharti 2017 For 133 Posts (Last Date : 09 Feb 2017)

Pune Mahanagar Parivahan Mandal Bharti 2017 For 8040 Posts (Last Date : 29 Jan 2017)

Coal India Limited Bharti 2017 For 1319 Posts (Last Date : 03 Feb 2017)

MAHAGENCO Bharti 2017 For 280 Posts (Last Date : 07 Feb 2017)

BHEL Trade Apprentices Bharti 2017 For 738 Posts (Last Date : 31 Jan 2017)

Bhabha Atomic Research Centre Bharti 2017 For 99 Posts (Last Date : 31 Jan 2017)

Mumbai Naval Dockyard Fireman Bharti 2017 For 62 Posts (Last Date : 13 Feb 2017)

Pune Film and Television Institute Bharti 2017 For 20 Posts (Last Date : 20 Jan 2017)

Noida Delhi Metro Rail Corporation Bharti 2017 For 745 Posts (Last Date : 28 Jan 2017)

Chandrapur Municipal Corporation Bharti 2017 For 25 Posts (Last Date : 20 Jan 2017)

MSRTC Bharti 2017 For 14247 Posts (Last Date : 03 Feb 2017)

Gas Authority of India Limited Bharti 2017 (Last Date : 20 Jan 2017)

Central Railway Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 20 Jan 2017)

Sahastra Seema Bal (SSB) Bharti 2017 For 872 Posts (Last Date : 30 Jan 2017)

Dr. PDKV Associate Professors Bharti 2016 For 42 Posts (Last Date : 03 Feb 2017)

Staff Selection Commission Bharti 2016 (Last Date : 20 Jan 2017)

Neyveli Lignite Corporation Limited Bharti 2016 For 100 Posts (Last Date : 31 Jan 2017)

Prasar Bharati Multi Tasking Staff Bharti 2016 For 33 Posts (Last Date : 23 Jan 2017)

Mumbai Port Trust Bharti 2016 For 259 Posts (Last Date : 20 Jan 2017)

BSNL Junior Telecom Officer Bharti 2016 For 2510 Posts (Last Date : 31 Jan 2017)

माहिती मिळवा ईमेल वर

Study Material आणि नवीन नौकर्‍यांची माहिती मिळविण्यासाठी खालील माहिती भरा.

Login Box

Or sign in with your account on:

Not a member yet? Register

Like Our Facebook Page

Latest Users

  • wadhane
  • drgondakemahendra@gmail.com
  • igiqejiq
  • ranjitBsontake
  • Chavanakash