क्रियावाचक नाम व त्याचे उपयोग

Category: English (ईंग्रजी) Published on 30 January 2016
Written by Shital Burkule Hits: 2766

क्रियावाचक नाम व त्याचे उपयोग

  • खालील वाक्य वाचा -

  • Reading is his favourite pastime.

  • इथे read क्रियेला ing लावून Reading शब्द बनला आहे.

  • या ठिकाणी याचा उपयोग क्रियेच्या कर्त्याप्रमाणे झाला असल्यामुळे तो नामाचे कार्य करतो. म्हणून हे क्रियावाचक नाम (GERUND) आहे. त्याची आणखी उदाहरणे पाहू या -

  1. Playing cards is not allowed here.
  2. I like reading poetry.
  3. He is fond of hoarding money.

  • पहिल्या वाक्यात क्रियावाचक नाम क्रियेचा कर्ता आहे, पण त्याचसोबत कर्मसुद्धा आहे. म्हणून क्रियेचे कामही करतो.

  • दुसर्‍या वाक्यातही नामाप्रमाणेच क्रियावाचक नाम क्रियेचे कर्म आहे.

  • तिसर्‍या वाक्यात नामाप्रमाणे क्रियावाचक नाम अव्ययासोबत आहे पण तरीही क्रियेप्रमाणे याचेही कर्म आहे.

  • असे दिसते की, क्रियार्थक नाम (Infinitive) आणि क्रियावाचक नाम (Gerund) दोन्ही नामाप्रमाणे वापरल्यास सारखेच असते.

  • परिभाषा - क्रियावाचक नाम (Gerund) क्रियेचे असे रूप आहे. ज्याच्या शेवटी-ing असते. जे नाम आणि क्रिया असे दोन्हीचे काम करते.

  • क्रियावाचक नाम आणि क्रियार्थक नाम दोन्ही नाम आणि क्रियेचे काम करतात. म्हणून दोघांचा प्रयोग सारखाच होतो.

जसे -

  1. Teach me to swim.        
  2. To see is to believe.
  3. Teach me swimming.     
  4. Seeing is believing
  5. To give is better than to receive.
  6. Giving is better than receiving.

  • खालील वाक्य संयुक्त क्रियावाचक नामाची (Compound Gerund)

उदाहरणे -

  1. I heard of his having gained a prize.
  2. We were fatigued o account of having walked so far.
  3. They were charged with having sheltered anarchists.
  4. He is desirous of being praised.

  • असे दिसते की, have आणि be च्या रुपानंतर भूतकालिक धातुसाधिते (Past Participle) वापरुन बनविले जाते.

  • सकर्मक क्रियेच्या क्रियावाचक नामाची खालील रुपे आहेत.

Active                             Passive

Present: loving             Present: being loved

Perfect: having loved     Perfect: having been loved

 

  • क्रियावाचक नाम आणि वर्तमानकाळ वाचक धातुसाधिते दोघांच्या शेवटी ing येते. म्हणून लक्षपूर्वक दोघांमधील भेद लक्षात घ्यावयास हवा.

    क्रियावाचक नाम (Gerund) नाम आणि क्रिया दोघांचे काम करते. हे Verbal Noun आहे.

  • वर्तमानकाळ वाचक धातुसाधिते (Persent Participle) विशेषण आणि क्रियेचे कार्य करते. हे Verble Adjective आहे.

  1. He is fond of playing cricket.
  2. The old man was tired of walking.
  3. We were prevented from seeing the prisoner.
  4. Seeing, he believed.

धातुसाधित उदाहरणे -

  1. Playing cricket, he gained health.
  2. Walking along the road, he noticed a dead cobra.
  3. Seeing, he believed.

  • खालील वाक्य वाचा -

  • The indiscriminate reading of novels is injurious.

  • इथे Reading चा उपयोग साधारण नामाप्रमाणे झाला आहे.

  • यात आधी the चा आणि नंतर of चा प्रयोग केलेला आहे.

  • साधारण नामाप्रमाणे प्रयुक्त क्रियावाचक नामाची आणखी उदाहरणे -

  1. The making of the plan is in hand.
  2. The time of the singing of the birds has come.
  3. Adam consented to the eating of the fruit.
  4. The middle station of life seems to be the most advantageously situated for the gaining of wisdom.

  • खालील प्रकाराच्या संयुक्त नामात -
  1. walking-stick    
  2. frying-pan    
  3. hunting-wnip,
  4. fencing-stick,    
  5. writing-table.

  • walking, frying, hunting, fencing, writing क्रियावाचक नाम (Gerunds) आहेत.

  • याचा अर्थ आहे 'a stick of walking', 'a pan for frying', 'a whip for hunting', 'a stick for fencing', आणि 'a table for writing.'

  • खालील दोन वाक्यांची तुलना करा -

  1. I hope you will excuse my leaving early.
  2. I hope you will excuse me leaving early.

  • पहिल्या वाक्यात क्रियावाचक नामा आधीचा शब्द संबंधसूचक आहे. आणि दुसर्‍या वाक्यात कर्मकारक आहे. दोन्ही वाक्ये शुद्ध आहेत.

  • दोन्ही प्रकारे प्रयोग करू शकतो. संबंधसूचक जास्त औपचारिक आहे. रोजच्या वापरात त्याचा कमी उपयोग होतो.

  • पुढे दुसरी काही उदाहरणे दिलेली आहेत.

  1. We rejoiced at his/him being promoted.
  2. I insist on you-/youbeing present.
  3. Do you mind my/me sitting here?
  4. All depends of Karim's/Karim passing the exam.
  5. I disliked the manager's/mavager asking me personal questions.
  6. The accident was due to the engine-driver's/engine-driver disregarding the singnals.

क्रियावाचक नामाचा उपयोग (USE OF THE GERUND) :

  • Verb-noun असल्यामुळे याचा उपयोग खालीलप्रमाणे होऊ शकतो.

1. क्रियेचा कर्ता;

उदा.

  1. Seeing is believing.
  2. Hunting deer is not allowed in this country.

2. सकर्मक क्रियेचे कर्म,

उदा.

  1. Stop playing.
  2. Children love making mud castles.
  3. I like reading poetry.
  4. He contemplated marrying his cousin.  

3. संबंध सुचकाचे (Preposition) कर्म,

उदा.

  1. I am tired of waiting.
  2. He is fond of swimming.
  3. He ws punished for telling a lie.
  4. We were prevented from seeing the prisoner.
  5. I have an aversion to fishing.

4. क्रियेचे पूरक (Complement),

उदा.

  1. Seeing is believing.
  2. What I most detest is smoking.

5. निरपेक्ष (absolutely),

उदा.  

  1. Plyaing cards being his aversion, we did not play bridge.

All Latest Jobs

MPPSC Bharti 2017-18 For 106 Posts (Last Date : 8 January 2018)

Bhandara NHM Bharti 2017 For 3 Posts (Interview Date : 20 December 2017)

Hindustan Aeronautics Limited Bharti 2017-18 (Last Date : 26 December 2017)

Central Bank of India Bharti 2017-18 (Last Date : 22 December 2017)

Amravti CAIM Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 21 December 2017)

GRSE Bharti 2017 For 261 Posts (Last Date : 27 December 2017)

Central Water Commission Bharti 2017-18 For 57 Posts (Last Date : On. 29 Dec. 2017 and Off. 8 Jan. 2018)

Mahila Arthik Vikas Mahamandal Bharti 2017-18 For 1 Post (Last Date : 22 December 2017)

Chandrapur NHM Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 26 December 2017)

Parbhani NHM Bharti 2017 For 1 Post (Interview Date : 21 December 2017)

Airline Allied Services Limited Bharti 2017-18 For 33 Posts (Last Date : 3 January 2018)

Mumbai Naval Dockyard Bharti 2017-18 For 16 Posts (Last Date : 2 January 2018)

DRDO Bharti 2017 For 76 Posts (Last Date : 6 January 2018)

Nashik NHM Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 16 December 2017)

UPSC Bharti 2017 For 23 Posts (Last Date : 28 December 2017)

MDACS Bharti 2017 For 1 Post (Last Date : 16 December 2017)

PDCC Bank Bharti 2017 For 393 Posts (Last Date : 16 December 2017)

Indbank Merchant Banking Services Limited Bharti 2017 For 39 Posts (Last Date : 16 December 2017)

Brihanmumbai Mahanagarpalika Bharti 2017 For 115 Posts (Last Date : 26 December 2017)

NMDC Bharti 2017 For 163 Posts (Last Date : 1 January 2018)

Ahmednagar UMED Bharti 2017 For 9 Posts (Last Date : 20 December 2017)

Wardha Grampanchayat Devli Bharti 2017 For 15 Posts (Last Date : 16 December 2017)

Solapur Zilha Parishad Bharti 2017 For 13 Posts (Last Date : 17 December 2017)

Airport Authority of India Bharti 2017 For 170 Posts (Last Date : 31 December 2017)

North Central Railway Bharti 2017 For 21 Posts (Last Date : 31 December 2017)

Army Welfare Education Society Bharti 2017 For 8000 Posts (Last Date : 21 December 2017)

Hingoli Police Patil Bharti 2017 For 449 Posts (Last Date : 20 December 2017)

South Eastern Railway Bharti 2017 For 1785 Posts (Last Date : 2 January 2017)

Maharashtra State Security Corporation Bharti 2017 For 1000 Posts (Last Date : 20 December 2017)

Akola Zilha Parishad Bharti 2017 For 15 Posts (Last Date : 20 December 2017)

Indian Bank Bharti 2017 For 64 Posts (Last Date : 30 December 2017)

Gramin Shikshan Prasark Manadal Bharti 2017 For 49 Posts (Last Date : 20 December 2017)

National Fertilizers Limited Bharti 2017 For 39 Posts (Last Date : 27 December 2017)

Mumbai Central Railway Bharti 2017 For 275 Posts (Last Date : 30 December 2017)

Electronic Corporation Of India Limited Bharti 2017 For 66 Posts (Last Date : 22 December 2017)

Maharashtra Indian Postal Circle Bharti 2017 For 284 Posts (Last Date : 30 December 2017)

Pune IUCAA Bharti 2017 For 8 Posts (Last Date : 31 December 2017)

Goa NHM Bharti 2017 For 50 Posts (Int. Date : 6 to 22 December 2017)

Pune MSRLM Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 20 December 2017)

Assam Rifles Bharti 2017 For 754 Posts (Last Date : 20 December 2017)

MPSC Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 18 December 2017)

Nagpur Air India Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 20 December 2017)

Power Grid Corporation Of India Limited Bharti 2017 For 88 Posts (Last Date : 21 December 2017)

Mumbai Indian Navy Bharti 2017 For 186 Posts (Last Date : 5 January 2018)

Staff Selection Commission Bharti 2017 For 3259 Posts (Last Date : 18 December 2017)

Bharat Heavy Electricals Limited Bharti 2017 For 310 Posts (Interview Date : 16 December 2017)

Indian Air Force Bharti 2017 For 132 Posts (Last Date : 16 December 2017)

Bhubaneshwar AIIMS Bharti 2017 For 927 Posts (Last Date : 25 December 2017)

माहिती मिळवा ईमेल वर

Study Material आणि नवीन नौकर्‍यांची माहिती मिळविण्यासाठी खालील माहिती भरा.

Login Box

Or sign in with your account on:

Not a member yet? Register

Like Our Facebook Page

Latest Users

  • sonalikane@gmail.com
  • vinoderande
  • S J PATEL
  • Kalaskaruttam010
  • Amol April 25