महत्वाच्या विकास योजना

Category: Economics (अर्थशास्त्र) Published on 25 February 2016
Written by Shital Burkule Hits: 10747

महत्वाच्या विकास योजना

Must Read (नक्की वाचा):
मूलभूत अधिकार/हक्क

1. रोजगार हमी योजना :

  • सुरुवात - 1952

  • उद्दिष्ट - ग्रामीण विकास घडवून आणण्यासाठी सर्वांगीण मदत करणे.

  • पार्श्वभूमी - श्री.वि.स. पागे यांच्या शिफारशीवरून 1965 मध्ये सांगली जिल्ह्यातील तासगाव तालुक्यात ही योजना राबविली त्यानंतर 1969 मध्ये काही निवडक भागात प्रयोगिक तत्वावर ही योजना लागू करण्यात आली.

  • 26 जानेवारी 1978 रोजी महाराष्ट्र शासनाने रोजगार हमी कायदा करून ही योजना सर्व महाराष्ट्रभर लागू केली.

  • रोजगाराची हमी देणारा भारतातील प्रथम प्रयोग.

  • 'मागेल त्याला काम' तत्वावर ही योजना सुरू केली.

योजनेचे स्वरूप :

  • शक्यतो शारीरिक कष्टाची कामे असतात.

  • या योजनेसाठी 6 मार्गानी पैसा उपलब्ध होतो.

  • 18 वर्षावरील स्त्री-पुरूषांना कामे दिली जातात.

  • मजुरी दर आठवड्याला दिली जाते.

  • कामे कामगाराच्या घरापासून 8 कि.मी. अंतराच्या आत असतात.

2. एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम (I.R.D.P.)

  • सुरुवात - 1978

  • उद्दिष्ट - ग्रामीण भागाचा एकत्रित विकास करणे.

स्वरूप -

  • जे लोक दारिद्र्य रेषेखाली जीवन जगतात त्याच्या सामाजिक व आर्थिक स्थितीत बदल घडवून आणणे.

  • हा कार्यक्रम चालविण्यासाठी केंद्र - राज्य 50:50 या प्रमाणात खर्च करतात.

  • महाराष्ट्रात हा कार्यक्रम 2 ऑक्टोंबर 1980 पासून सर्व पंचायत समित्यामध्ये सुरू आहे.

3. अवर्षण प्रवण विभाग कार्यक्रम (D.P.A.P.)

  • सुरुवात - 1974-75

  • उद्दिष्ट - राज्यातील दुष्काळी भागातील लोकांना दुष्काळाशी यशस्वीरीत्या मुकाबला करता यावा.

4. ग्रामीण युवकांना स्वयंरोजगारासाठी प्रशिक्षण योजना (TRYSEM)

  • सुरुवात - 15 ऑगस्ट 1979

  • उद्दिष्ट - ग्रामीण भागातील तरुणांना स्वयंरोजगार करता यावा. यासाठी त्यांना शेती व शेती संबंधित व्यवसायाचे प्रशिक्षण देणे.

स्वरूप -

  • ही योजना IRDP चा विस्तारित भाग आहे.

  • लाभार्थी हा 15 ते 35 वयोगटातील असावा.

  • प्रशिक्षण कालावधी 6 महिने असतो.

  • प्रशिक्षित तरुणांना अर्थसाहाय्य व 10,000 रु. पर्यंत कर्ज मिळू शकते.

5. जवाहर रोजगार योजना (JRY)

  • सुरुवात - 1 एप्रिल 1989

  • उद्दिष्ट - ग्रामीण भागाचा सर्वांगीण विकास करणे.

स्वरूप -

  • या योजनेचे मूळ रोजगार हमी योजनेत आहे.

  • ही योजना राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार कार्यक्रम व ग्रामीण भूमीहीन रोजगार हमी कार्यक्रम यांचे विलीनीकरण करून तयार केली आहे.

  • या योजनेअंतर्गत दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबातील किमान एका व्यक्तीस वर्षातील किमान 100 दिवस रोजगार मिळेल याची हमी दिली जाते.

  • या योजनेची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी ग्रामपंचायत करते.

  • या योजनेवर होणारा खर्च 80% केंद्र सरकार व 20% राज्य सरकार करते.    

6. नेहरू रोजगार योजना

  • सुरुवात - 1989-90 शहरी भागाचा विकास

  • उद्दिष्ट - नागरी भागातील सुशिक्षित बेरोजगारांना रोजगाराच्या नव्या संधी उपलब्ध करून देणे.

7. संजय गांधी निराधार योजना

  • सुरुवात - 2 ऑक्टोंबर 1980

  • उद्दिष्ट - स्वत:चा उदरनिर्वाह करू न शकणार्‍या निराधार व्यक्तींना आर्थिक सहाय्य करणे.

8. संजय गांधी स्वावलंबन योजना

  • सुरुवात - 2 ऑक्टोंबर 1980

  • उद्दिष्ट - स्वयंरोजगार करण्यासाठी लाभार्थीना कर्ज उपलब्ध करून देणे.

9. श्रमशक्तीतून ग्राम विकास

  • सुरुवात - 22 जून 1989

  • उद्दिष्ट - गावाचा सर्वांगीण विकास साधण्यासाठी रोजगार उपलब्ध करून देणे.

  • ही योजना हमी योजनेअंतर्गत राबविली जाते.

10. फलोत्पादन विकास योजना

  • सुरुवात - 21 जून 1990

  • उद्दिष्ट -राज्यात जास्तीत जास्त फळांची लागवड करणे.

  • ही योजना रोजगार हमी योजनेअंतर्गत राबविली जाते.

  • ही योजना राबविण्याची अंतिम जबाबदारी जिल्हाधिकारी यांची असते.

11. श्रमजीवी कुटुंब कल्याण योजना

  • सुरुवात - 1 ऑगस्ट 1982

  • उद्दिष्ट - अपघातात मृत्यू पावणार्‍या अथवा अपंग होणार्‍या असंरक्षित कुटुंबियांना अर्थसहाय्य करणे.

12. इंदिरा गांधी भूमिहीन वृद्ध शेतमजूर सहाय्य योजना

  • सुरुवात - 19 नोव्हेंबर 1991

  • उद्दिष्ट - 65 वर्षावरील पुरुष व 60 वर्षावरील स्त्रियां की ज्यांना काम होत नाही अशा व्यक्तींना अर्थसहाय्य देणे.

13. पीक विमा योजना

  • सुरुवात - 1985

  • उद्दिष्ट - शेतकर्‍यांच्या पीकांचा विमा उतरविणे. ज्यामुळे अवर्षण काळात शेतकर्‍यांना आर्थिकसहाय्य मिळते.

14. पंतप्रधान रोजगार योजना

  • सुरुवात - 1994-95

  • उद्दिष्ट - बेरोजगार तरुणांना स्वयंरोजगार करण्याकरिता अर्थसहाय्य करणे.

15. इंदिरा आवास योजना

  • सुरुवात - 1985

  • उद्दिष्ट - दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबाना पक्की घरे बाधण्यासाठी आर्थिक मदत करणे.

16. ग्राम सडक योजना

  • सुरुवात - 2000-2001

  • उद्दिष्ट - सर्व खेडी रस्त्यांनी जोडणे.

17. प्रधानमंत्री ग्रामोधोग योजना

  • सुरुवात - 2000-01

  • उद्दिष्ट - ग्राम स्तरावरील लोकांचे जीवनमान उंचावणे.

18. सुवर्ण जयंती ग्राम स्वयंरोजगार योजना

  • IRDP, ट्रायसेस, महिला व बाल विकास कार्यक्रम (ड्वारका), सिट्रा, गंगा कल्याण योजना, दस लाख विहिरी योजना या सहा योजनांचे एकत्रिकरण करून केंद्र सरकारने 1 एप्रिल 1999 रोजी हीयोजना सुरू केली.   

  • ग्रामीण भागात लघुउधोगासाठी आर्थिक मदत देणे हा मुख्य उद्देश.

19. जवाहर ग्राम समृद्धी योजना

  • जवाहर रोजगार योजनेचे रूपांतर 1 एप्रिल 1999 रोजी या योजनेत केले गेले.

  • या योजनेवर खर्च करण्यात येणारी रक्कम केंद्र-राज्य अनुक्रमे 75:25 करणार.

  • ही योजना सप्टेंबर 2001 मध्ये संपूर्ण ग्रामीण रोजगार योजनेत विलीन करण्यात आली.

20. अंत्योदय अन्न योजना

  • 25 डिसेंबर 2000 रोजी सुरुवात.

  • दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबाना प्रति महिना 35 कि. अन्नधान्य किमान किंमतीत उपलब्ध करून दिले जाते.

21. पंतप्रधान ग्रामोदय योजना

  • सुरुवात - 2000-01

  • या योजनेअंतर्गत आरोग्य, शिक्षण, पेयजल, गृहबांधणी व रस्ते इ. पाच विषयावर भर देण्यात आला आहे.

22. राजीव गांधी ग्रामीण विधुतीकरण योजना

  • सुरुवात - एप्रिल 2005

  • उद्देश - पुढील पाच वर्षात देशातील सर्व गावात विधुत पुरवठा करणे.

23. संपूर्ण ग्रामीण रोजगार कार्यक्रम

  • सुरुवात - 15 ऑगस्ट 2001

  • जवाहर ग्राम समृद्धि योजना व रोजगार हमी योजना या दोन योजना एकत्र करून ही योजना तयार केली.

  • या कार्यक्रमाचा खर्च केंद्र व राज्य सरकरामध्ये अनुक्रमे 75:25 असा आहे.

24. सुवर्ण जयंती शहरी रोजगार योजना

  • सुरुवात - 1 डिसेंबर 1997

  • उद्देश - शहरी भागातील दारिद्रय कमी करणे.

  • केंद्र - राज्य वाटा - 75:25

25. कामाच्या बदल्यात अन्न राष्ट्रीय कार्यक्रम (Food for work)

  • सुरुवात - 14 नोव्हेंबर 2004

  • पंतप्रधान मनमोहन सिंह यांच्या हस्ते आंध्रप्रदेशातील रंगारेड्डी जिल्हातील आलूर या गावी सुरुवात.

26. सर्व शिक्षा अभियान

  • सुरुवात - 2001-02

  • 6-14 वयोगटातील सर्व बालकांना 2010 पर्यंत आठवीपर्यंत शिक्षण देणे.

  • या योजनेअंतर्गत करण्यात येणारा खर्च 9 व्या योजनेत केंद्र राज्य यांच्यात 85:15 असा होता. दहाव्या योजनेत केंद्र-राज्य यांचा वाटा 75:25 असा आहे व त्यानंतर केंद्र-राज्य यांचा वाटा 50:50 असा आहे.

27. भारत निर्माण योजना

  • सुरुवात - 6 मे 2005

  • उद्देश -पुढील 4 वर्षाच्या काळात ग्रामीण भागात पायाभूत सुविधा निर्माण करणे.

  • 1,74,000 कोटी रु. खर्च येण्याचा अंदाज.

  • ग्रामीण भागातील पुढील सहा घटकांचा समावेश या योजनेत केला आहे.

  • 1. जलसिंचन, 2. रस्ते, 3. गृह बांधणी, 4. पाणी पुरवठा, 5. वीजपुरवठा, 6. दूरध्वनी सुविधा.

28. राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कार्यक्रम (NREGP)

  • सुरुवात - 2 फेब्रुवारी 2006

  • ही योजना महाराष्ट्रातील रोजगार हमी योजनेच्या धर्तीवर अवलंबून आहे.

  • सर्वप्रथम सुरुवात-बांडलापल्ली जि. अनंतपुर (आंध्रप्रदेश).

  • ही योजना Z.P. मार्फत राबविण्यात येते.

  • या योजनेत कामाच्या बदल्यात धान्य ही योजना समाविष्ट करण्यात आली आहे.

    स्वरूप -
  • प्रतिवर्षी एका कुटुंबातील एका व्यक्तीस किमान 100 दिवस रोजगार देणार.

  • मजुरी प्रतिदिनी 145 रु. दिली जाईल.

  • कामासाठी नाव नोंदविल्यानंतर 15 दिवसाच्या आत रोजगार पुरविणे बंधनकारक अन्यथा बेरोजगार भत्ता दिला जाईल.

  • महिलांसाठी आरक्षण 25%

  • वित्तपुरवठा : केंद्र सरकार 90%, राज्य सरकार 10%

29. इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धावस्था पेन्शन योजना

  • सुरुवात - 1 ऑक्टोंबर 2007

  • दारिद्रय रेषेखालील जेष्ठ नागरिकांना प्रतिमहा केंद्रसरकारतर्फे 200 रु. तर राज्य सरकारतर्फे 200 रु. दिले जातात.

30. राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य मिशन

  • सुरुवात - 12 एप्रिल 2005

  • योजनेची जाबाबदारी जिल्हा पातळीवर जिल्हाधिकार्‍याकडे सोपविण्यात आली.

  • 2012 पर्यंत आरोग्य सेवावरील खर्च 2 ते 3% पर्यंत वाढविणे.
Must Read (नक्की वाचा):
मूलभूत कर्तव्ये

All Latest Jobs

Indian Navy Bharti 2017 (Last Date : 4 June 2017)

Nagpur Maharashtra Animal and Fishery Sciences University Bharti 2017 For 29 Posts (Last Date : 17 June 2017)

CSIR Indian Institute of Chemical Biology Bharti 2017 For 34 Posts (Walk – In Interview Date : 24/30th May and 7th June 2017)

Maharashtra State rural Livelihoods Mission Bharti 2017 For 10 Posts (Last Date : 4 June 2017)

Visakhapatnam Rashtriya Ispat Nigam Limited Bharti 2017 For 233 Posts (Last Date : 31 May 2017)

Aurangabad Jilha Setu Samiti Bharti 2017 For 34 Posts (Last Date : 29 May 2017)

Ministry of Corporate Affairs Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 12 June 2017)

Kolhapur Sahayadri Tiger Maharashtra Forest Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 20 May 2017)

Visakh Hindustan Petroleum Corporation Limited Bharti 2017 For 60 Posts (Last Date : 8 June 2017)

Mumbai Rashtriya Chemical & Fertilizer Limited Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 31 May 2017)

Maharashtra Education Service Limited Bharti 2017 For 92 Posts (Last Date : 6 June 2017)

Maharashtra State Electricity Transmission Company LimitedBharti 2017 For 19 Posts (Last Date : 6 June 2017)

Staff Selection Commission Bharti 2017 (Last Date : 16 June 2017)

MPSC Tax Assistant Bharti 2017 For 296 Posts (Last Date : 6 June 2017)

Banda Rajkiya Engineering College Bharti 2017 For 63 Posts (Last Date : 5 June 2017)

Ratnagiri Dr. Babasaheb Sawant Kokan Krushi Vidyapeeth Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 12 June 2017)

Vigyan Prasar Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 30 June 2017)

Bhubaneswar All India Institute of Medical Science Bharti 2017 For 1212 Posts (Last Date : 28 June 2017)

National Book Trust India Bharti 2017 For 13 Posts (Last Date : 5 June 2017)

Nashik Government of India Press Bharti 2017 For 20 Posts (Last Date : 5 June 2017)

Indore Raja Ramanna Centre for Advanced Technology Bharti 2017 For 47 Posts (Last Date : 31 May 2017)

Central Railway Bharti 2017 For 5 Posts (Last Date : 24 May 2017)

Delhi Presidents Secretariat Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 25 May 2017)

Pune Sampada Sahkari Bank Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 22 May 2017)

Indian Air Force Bharti 2017 For 174 Posts (Last Date : 13 June 2017)

Ircon Infrastructure & Services Limited Bharti 2017 For 20 Posts (Last Date : 9 June 2017)

Mumbai CIDCO Bharti 2017 For 26 Posts (Last Date : 19 May 2017)

Nashik Maharashtra Tribal Public School Society Bharti 2017 For 87 Posts (Last Date : 5 June 2017)

Mumbai State Bank Of India Bharti 2017 For 5 Posts (Last Date : 25 May 2017)

Kolhapur National Health Mission Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 20 May 2017)

Mumbai District Central Bank Limited Bharti 2017 For 9 Posts (Last Date : 25 May 2017)

Jharkhand Staff Selection Commission Bharti 2017 For 2808 Posts (Last Date : 15 June 2017)

Chennai Teacher Recruitment Board Bharti 2017 For 1663 Posts (Last Date : 30 May 2017)

Bharat Electronics Limited Bharti 2017 For 13 Posts (Last Date : 31 May 2017)

Sindhudurg Jilha Samiti Bharti 2017 For 8 Posts (Last Date : 12 May 2017)

Kochi Southern Naval Command Bharti 2017 For 97 Posts (Last Date : 30 May 2017)

Pune Vasundhara Watershed Development Agency Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 20 May 2017)

Ahmednagar Pravara Sahakari Bank Limited Bharti 2017 For 2 Posts (Last Date : 20 May 2017)

Mumbai Indian Rare Earths Limited Bharti 2017 For 20 Posts (Last Date : 18 May 2017)

All India Institute of Medical Science Bharti 2017 For 207 Posts (Last Date : 10 June 2017)

Akola Panjabrao Deshmukh Krishi Vidyapeeth Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 22 May 2017)

Competition Commission Of India Bharti 2017 For 23 Post (Last Date : 9 June 2017)

Pune Mahanagarpalika Bharti 2017 For 71 Posts (Last Date : 12 May 2017)

Rural Urban Shiksha Vikas Sansthan Bharti 2017 For 444 Posts (Last Date : 10 June 2017)

Nashik Currency Note Press Bharti 2017 For 43 Posts (Last Date : 31 May 2017)

Seema Suraksha Bal Bharti 2017 For 355 Post (Last Date : 4 June 2017)

Nashik Hindustan Aeronautics Limited Bharti 2017 For 500 Posts (Last Date : 15 May 2017)

Reserve Bank of India Bharti 2017 For 161 Posts (Last Date : 19 May 2017)

Sangli Medical Officer Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 12 May 2017)

Central Bereau Of Investigation Bharti 2017 For 78 Post (Last Date : 31 May 2017)

Thane Mahanagarpalika Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 9 May 2017)

Defence Research and Development Organisation Bharti 2017 For 23 Posts (Last Date : 19 May 2017)

Satara The Rayat Sevak Co-Operative Bank Bharti 2017 For 1 Posts (Last Date : 10 May 2017)

Pune District Education Associate Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 11 May 2017)

Ballarpur National Urban Health Mission Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 12 May 2017)

Border Security Force Bharti 2017 For 31 Posts (Last Date : 14 May 2017)

Mumbai Naval Dockyard Bharti 2017 For 384 Posts (Last Date : 19 May 2017)

Eastern Railway Bharti 2017 For 25 Posts (Last Date : 8 May 2017)

Mumbai Air India Limited Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 2 May 2017)

Thane Mira Bhaindar Mahangarpalika Bharti 2017 For 63 Posts (Last Date : 17, 18 May 2017)

Bharat Electronics Limited Bharti 2017 For 66 Posts (Last Date : 11 May 2017)

UPSC Combined Medical Services Bharti 2017 For 710 Posts (Last Date : 19 May 2017)

Bhadravati National Urban Health Mission Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 12 May 2017)

Chennai Petroleum Corporation Limited Bharti 2017 For 56 Posts (Last Date : 31 May, 6 June 2017)

Shipping Corporation of India Bharti 2017 For 35 Posts (Last Date : 15 May 2017)

Pune Gokhale Institute Bharti 2017 For 1 Post (Last Date : 15 May 2017)

MPSC Pasudhan Adhikari Bharti 2017 For 100 Posts (Last Date : 16 May 2017)

West Bengal Postal Circle Bharti 2017 For 4982 Posts (Last Date : 24 May 2017)

Maharashtra Public Service Commission Bharti 2017 For 1008 Posts (Last Date : 16 May 2017)

Bihar Public Service Commission Bharti 2017 For 1171 Posts (Last Date : 31 May 2017)

Mumbai Chanda Te Banda Planning Department Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 2 May 2017)

Mumbai Maharashtra State Marathi Vishwakosh Mandal Bharti 2017 For 6 Posts (Last Date : 3 May 2017)

Bangalore Metro Rail Corporation Limited Bharti 2017 For 60 Posts (Last Date : 2 May 2017)

Powergrid Corporation Of India Limited Bharti 2017 For 13 Posts (Last Date : 20 May 2017)

Staff Selection Commission Bharti 2017 For 2221 Posts (Last Date : 15 May 2017)

Bombay Indian Institute of Technology Bharti 2017 For 10 Posts (Last Date : 1 May 2017)

Nashik Mahatma Gandhi Vidyamandir Bharti 2017 For 57 Posts (Last Date : 4 May 2017)

Rashtrasant Tukadoji Maharaj Nagpur University Bharti 2017 For 23 Posts (Last Date : 20 May 2017)

Syndicate Bank Bharti 2017 For 113 Posts (Last Date : 5 May 2017)

Bengaluru National Assessment & Accreditation Council Bharti 2017 For 24 Posts (Last Date : 23 May 2017)

Indian Oil Corporation Limited Bharti 2017 For 203 Posts (Last Date : 9 May 2017)

Bank of India Bharti 2017 For 670 Posts (Last Date : 5 May 2017)

Dena Bank PO Bharti 2017 For 300 Posts (Last Date : 9 May 2017)

MPSC Jalsampada Bandhkam Vibhag Bharti 2017 For 199 Posts (Last Date : 10 May 2017)

Punjab State Power Corporation Limited Bharti 2017 For 1500 Post (Last Date : 16 May 2017)

Goa Shipyard Limited Bharti 2017 For 149 Posts (Last Date : 15, 25 May 2017)

Pune Mahanagarpalika Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 3 May 2017)

Allahabad University Bharti 2017 For 517 Posts (Last Date : 12 May 2017)

National Health Systems Resource Centre Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 4 May 2017)

MSRDC Superintending Engineer Bharti 2017 For 1 Post (Last Date : 3 May 2017)

National Seed Corporations Limited Bharti 2017 For 188 Posts (Last Date : 6 May 2017)

Punjab National Bank Manager Bharti 2017 For 40 Posts (Last Date : 6 May 2017)

UPSC Central Armed Police Forces Bharti 2017 For 179 Posts (Last Date : 5 May 2017)

Mazagon Dock Shipbuilders LimitedBharti 2017 For 37 Posts (Last Date : 11, 26 May 2017)

Gujarat Postal Circle Bharti 2017 For 1912 Posts (Last Date : 11 May 2017)

Mumbai Maharashtra Public Service Commission Bharti 2017 For 51 Posts (Last Date : 2 May 2017)

Pune Maharashtra Police Motor Transport Bharti 2017 For 104 Posts (Last Date : 1 May 2017)

Konkan Railway Corporation Limited Bharti 2017 For 37 Posts (Last Date : 11, 12 May 2017)

Indian Council of Medical Research Bharti 2017 For 20 Posts (1 May 2017)

Central Railside Warehouse Company Limited Bharti 2017 For 14 Posts (Last Date : 1 May 2017)

Maharashtra Postal Circle Bharti 2017 For 1789 Posts (Last Date : 6 May 2017)

Rajasthan Postal Circle Bharti 2017 For 1577 Posts (Last Date : 3 May 2017)

Bank of Baroda PO Bharti 2017 For 400 Posts (Last Date : 1 May 2017)

Madhya Pradesh Postal Circle Bharti 2017 For 1859 Posts (Last Date : 2 May 2017)

Palghar National Rural Health Mission (NRHM) Bharti 2017 For 41 Posts

National Institute Of Open Schooling (NIOS) Bharti 2017 For 39 Posts (Last 5 May 2017)

Mumbai Central Council For Research in Ayurvedic Sciences (CCRAS) Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 17 May 2017)

Central Reserve Police Force (CRPF) Bharti 2017 For 240 Posts (Last Date : 05 May 2017)

Intelligence Bureau Bharti 2017 For 166 Posts (Last Date : 04 May 2017)

माहिती मिळवा ईमेल वर

Study Material आणि नवीन नौकर्‍यांची माहिती मिळविण्यासाठी खालील माहिती भरा.

Login Box

Or sign in with your account on:

Not a member yet? Register

Like Our Facebook Page

Latest Users

  • Klementyna70
  • sangmesh1984
  • Dilip Damodhar
  • SDHULGANDE2015@GMAIL.COM
  • psurve