महाराष्ट्राचा भूगोल (Geography of Maharashtra)

Category: Geography (भूगोल) Published on 07 March 2015
Written by Dhanshri Patil Hits: 51487

महाराष्ट्र राज्य:

महाराष्ट्र राज्याची स्थापना 1 मे 1960 रोजी झाली. स्थापनेचा वेळी महाराष्ट्रात 26 जिल्हे, 235 तालुके, 4 प्रशासकीय विभाग होते.सध्यास्थितीत महाराष्ट्रात 36 जिल्हे, 355 तालुके, 535 शहरे, 43663 खेडी, 6 प्रशासकीय विभाग आहेत.

महाराष्ट्रातील 6 प्रशासकीय विभाग:

  1. कोकण (30746 चौ.किमी): मुंबई, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी/सिंधुदुर्ग.
  2. पुणे/प.महाराष्ट्र (57268 चौ.किमी): पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर, कोल्हापूर.
  3. नाशिक/खान्देश (574426 चौ.किमी): नाशिक, अहमदनगर, धुळे, जळगाव, नंदुरबार.
  4. औरंगाबाद/मराठवाडा (64822 चौ.किमी): औरंगाबाद, जालना, बीड, परभणी, हिंगोली, उस्मानाबाद, लातूर, नांदेड.
  5. अमरावती/प.विदर्भ (46090 चौ.किमी): अमरावती, बुलढाणा, अकोला, यवतमाळ, वाशिम.
  6. नागपूर/पूर्व.विदर्भ (51336 चौ.किमी): नागपूर, वर्धा, चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया.

नैसर्गिक सीमा :

  1. वायव्येस : सातमाळा डोंगररांगा, गाळणा टेकड्या व सातपुडा पर्वतातील अक्राणी टेकड्या.
  2. उत्तरेस : सातपुडा पर्वतरांगा व त्याचा पूर्वेस गाविलगड टेकड्या.
  3. ईशान्येस : दरेकासा टेकड्या.
  4. पूर्वेस : चिरोळी टेकड्या व भामरागड डोंगर.
  5. दक्षिणेस : हिरण्यकेशी नदी व कोकणातील तेरेखोल नदी.
  6. पश्चिमेस : अरबी समुद्र.

राजकीय सीमा व सरहद्द :

  1. वायव्येस : गुजरात व दादरा नगर हवेली.
  2. उत्तरेस : मध्यप्रदेश.
  3. पूर्वेस : छत्तीसगड.
  4. आग्नेयेस : आंध्र प्रदेश.
  5. दक्षिणेस : कर्नाटक व गोवा.

राज्य व त्यांना जोडणारे महाराष्ट्रातील जिल्हे :

  1. गुजरात : पालघर, नाशिक, नंदुरबार, धुले
  2. दादर नगर हवेली : ठाणे, नाशिक
  3. मध्ये प्रदेश : नंदुरबार, धुले, जळगाव, बुलढाणा, अमरावती, नागपुर, भंडारा, गोंदिया
  4. छत्तीसगड : गोंदिया, गडचिरोली
  5. आंध्रप्रदेश : गडचिरोली, चंद्रपुर, यवतमाळ, नांदेड
  6. गोवा : सिंधुदुर्ग

महाराष्ट्रचे भारतातील स्थान :

भारतातील 29 राज्यांपैकी एक.

भारताच्या मध्यवर्ती भागात .

महाराष्ट्र राज्य ही उत्तर भारत व दक्षिण भारतात एकत्र आणणारी विशाल भूमी आहे .

1. विस्तार

अक्षांक : 15° 41’ उत्तर अक्षवृत्त ते 22° 6’ उत्तर अक्षवृत्त.

रेखांश : 72° 36’ पूर्व रेखांश ते 80° 54’ पूर्व रेखावृत्त.

2. आकार

व्हीव्हीत्रिकोणाकृती, दक्षिणेस चिंचोळा तर उत्तरेस रुंद.

पाया – कोकणात व निमुळते टोक विदर्भात.

3. लांबी, रुंदी व क्षेत्रफळ

लांबी = पूर्व – पश्चिम – 800 किमी.

रुंदी = दक्षिण – उत्तर – 720 किमी.

क्षेत्रफळ = 307713 चौ.किमी.

क्षेत्रफळाच्या द्रुष्टीने भारतात राजस्थान, मध्येप्रदेश नंतर महाराष्ट्रचा 3 रा क्रमांक लागतो.

महाराष्ट्राने देशाचा 9.36% भाग व्यापला आहे.

समुद्रकिनारा 720 किमी. लांबीचा आहे.

जिल्हे निर्मिती :

1. 1 मे 1981 : रत्नागिरीपासून – सिंधुदुर्ग (27 वा जिल्हा)

                     औरंगाबादपासून – जालना (28 वा जिल्हा)

2. 16 ऑगस्ट 1982 : उस्मानाबादपासून – लातूर (29 वा जिल्हा),

    26 ऑगस्ट 1982 : चंद्रपूरपासून – गडचिरोली (30 वा जिल्हा)

3. 1990 : मुंबईपासून – मुंबई उपनगर (31 वा जिल्हा)

4. 1 जुलै 1998 : धुळेपासून – नंदुरबार (32 वा जिल्हा)

                       अकोल्यापासून – वाशिम (33 वा जिल्हा)

5. 1 मे 1999 : परभणीपासून – हिंगोली (34 वा जिल्हा)

                     भंडारा  – गोंदिया (35 वा जिल्हा)

6.1 ऑगस्ट 2014 : ठाण्यापासून – पालघर (36 वा जिल्हा)

All Latest Jobs

MPSC PSI Main Exam Bharti 2017 For 322 Posts (Last Date : 5 December 2017)

Mumbai Abhyudaya Co-op Bank Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 30 November 2017)

Ministry of Defence Bharti 2017 For 5 Posts (Last Date : 14 December 2017)

KMC Bharti 2017 For 139 Posts (Interview Date : 28 November 2017)

Catholic Syrian Bank Bharti 2017 For 373 Posts (Last Date : November 2017)

Kolhapur Mahanagarpalika Bharti 2017 For 4 Posts (Last Date : 4 December 2017)

Pune IIIT Bharti 2017 For 13 Posts (Interviews Date : 26 November 2017)

Bhiwandi Nizampur Mahanagarpalika Bharti 2017 For 77 Posts (Interview Date : 27 to 29 November 2017)

Staff Selection Commission Bharti 2017 For 3259 Posts (Last Date : 18 December 2017)

Dombivli Nagari Sahakari Bank Bharti 2017 For 40 Posts (Last Date : 4 December 2017)

Parbhani Jilha Rugnalaya Bharti 2017 For 2 Posts (Interviews Date : 24 November 2017)

Sangli Police Patil Bharti 2017 For 81 Posts (Last Date : 30 November 2017)

Indian Oil Corporation Limited Bharti 2017 For 470 Posts (Last Date : 26 November 2017)

Bharat Heavy Electricals Limited Bharti 2017 For 310 Posts (Interview Date : 16 December 2017)

Reserve Bank Of India Bharti 2017 For 526 Posts (Last Date : 7 December 2017)

Yavatmal Forest Department Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 27 November 2017)

Indian Air Force Bharti 2017 For 132 Posts (Last Date : 16 December 2017)

Bhubaneshwar AIIMS Bharti 2017 For 927 Posts (Last Date : 25 December 2017)

Chennai Petroleum Corporation Limited Bharti 2017 For 108 Posts (Last Date : 26 November 2017)

Bangalore Metro Rail Corporation Limited Bharti 2017 For 80 Posts (Last Date : 15 December 2017)

Bank of Baroda Bharti 2017 For 427 Posts (Last Date : 5 December 2017)

Nagpur RSC Bharti 2017 For 2 Posts (Walk-in Test Date : 25 November 2017)

Chandrapur BRTC Bharti 2017 For 7 Posts (Last Date : 23 November 2017)

Vikram Sarabhai Space Centre Bharti 2017 For 153 Posts (Interview Date : 18 and 25 November 2017)

Border Security Force Bharti 2017 For 109 Posts (Interview Date : 27 Nov. to 1 Dec. 2017)

CEIL Bharti 2017 For 150 Posts (Last Date : 25 November 2017)

BPSC Bharti 2017 For 1345 Posts (Last Date : 6 December 2017)

State Police Complaint Authority Bharti 2017 For 2 Posts (Interview Date : 27 November 2017)

Navoday Vidyalay Samiti Bharti 2017 For 683 Posts (Last Date : 13 December 2017)

Thane MBMC Bharti 2017 For 1 Post (Interview Date : 29 November 2017)

Thane Mahanagarpalika Bharti 2017 For 12 Posts (Last Date : 24 November 2017)

Washim Zilla Parishad Bharti 2017 For 8 Posts (Last Date : 24 November 2017)

Solapur Police Patil Bharti 2017 (Last Date : 24 November 2017)

Gondia UMED Bharti 2017 For 57 Posts (Last Date : 24 November 2017)

Maharashtra CIDCO Bharti 2017 For 57 Posts (Last Date : 27 November 2017)

Engineers India Limited Bharti 2017 For 229 Posts (Last Date : 28 November 2017)

Nagpur Moil Limited Bharti 2017 For 16 Posts (Last Date : 8 December 2017)

IBPS Specialist Officer Bharti 2017 For 1315 Posts (Last Date : 27 November 2017)

Food Corporation of India Bharti 2017 For 380 Posts (Last Date : 4 December 2017)

UP Indian Postal Circle Bharti 2017 For 5314 Posts (Last Date 29 November 2017)

Bharat Electronics Limited Bharti 2017 For 26 Posts (Last Date : 25 November 2017)

Banglore Rail Wheel Factory Bharti 2017 For 192 Posts (Last Date : 29 November 2017)

Hindustan Copper Limited Bharti 2017 For 129 Posts (Last Date : 30 November 2017)

Central Railway Bharti 2017 For 2196 Posts (Last Date : 30 November 2017)

NHSRC Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 23 November 2017)

Aurangabad BAMU Bharti 2017 For 16 Posts (Last Date : Off. 30 Nov. On. 8 Dec. 2017)

Satish Dhawan Space Centre Bharti 2017 For 30 Posts (Last Date : On. 17 Nov. and Off. 27 Nov. 2017)

North Western Railway Bharti 2017 For 1164 Posts (Last Date : 29 November 2017)

National Company Law Tribunal Bharti 2017 For 21 Posts (Last Date : 27 November 2017)

Maharashtra Maritime Board Bharti 2017 For 3 Posts (Last Date : 27 November 2017)

Maharashtra State Power Generation Co Ltd. Bharti 2017 For 500 Posts (Last Date : 23 November 2017)

माहिती मिळवा ईमेल वर

Study Material आणि नवीन नौकर्‍यांची माहिती मिळविण्यासाठी खालील माहिती भरा.

Login Box

Or sign in with your account on:

Not a member yet? Register

Like Our Facebook Page

Latest Users

  • rvraj440@gmail.com
  • Amool
  • BM
  • Amolkamble
  • Prajakta kanojiya 1992@gmail.com