महाराष्ट्राचा भूगोल (Geography of Maharashtra)

Category: Geography (भूगोल) Published on 07 March 2015
Written by Dhanshri Patil Hits: 58666

महाराष्ट्र राज्य:

महाराष्ट्र राज्याची स्थापना 1 मे 1960 रोजी झाली. स्थापनेचा वेळी महाराष्ट्रात 26 जिल्हे, 235 तालुके, 4 प्रशासकीय विभाग होते.सध्यास्थितीत महाराष्ट्रात 36 जिल्हे, 355 तालुके, 535 शहरे, 43663 खेडी, 6 प्रशासकीय विभाग आहेत.

महाराष्ट्रातील 6 प्रशासकीय विभाग:

  1. कोकण (30746 चौ.किमी): मुंबई, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी/सिंधुदुर्ग.
  2. पुणे/प.महाराष्ट्र (57268 चौ.किमी): पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर, कोल्हापूर.
  3. नाशिक/खान्देश (574426 चौ.किमी): नाशिक, अहमदनगर, धुळे, जळगाव, नंदुरबार.
  4. औरंगाबाद/मराठवाडा (64822 चौ.किमी): औरंगाबाद, जालना, बीड, परभणी, हिंगोली, उस्मानाबाद, लातूर, नांदेड.
  5. अमरावती/प.विदर्भ (46090 चौ.किमी): अमरावती, बुलढाणा, अकोला, यवतमाळ, वाशिम.
  6. नागपूर/पूर्व.विदर्भ (51336 चौ.किमी): नागपूर, वर्धा, चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया.

नैसर्गिक सीमा :

  1. वायव्येस : सातमाळा डोंगररांगा, गाळणा टेकड्या व सातपुडा पर्वतातील अक्राणी टेकड्या.
  2. उत्तरेस : सातपुडा पर्वतरांगा व त्याचा पूर्वेस गाविलगड टेकड्या.
  3. ईशान्येस : दरेकासा टेकड्या.
  4. पूर्वेस : चिरोळी टेकड्या व भामरागड डोंगर.
  5. दक्षिणेस : हिरण्यकेशी नदी व कोकणातील तेरेखोल नदी.
  6. पश्चिमेस : अरबी समुद्र.

राजकीय सीमा व सरहद्द :

  1. वायव्येस : गुजरात व दादरा नगर हवेली.
  2. उत्तरेस : मध्यप्रदेश.
  3. पूर्वेस : छत्तीसगड.
  4. आग्नेयेस : आंध्र प्रदेश.
  5. दक्षिणेस : कर्नाटक व गोवा.

राज्य व त्यांना जोडणारे महाराष्ट्रातील जिल्हे :

  1. गुजरात : पालघर, नाशिक, नंदुरबार, धुले
  2. दादर नगर हवेली : ठाणे, नाशिक
  3. मध्ये प्रदेश : नंदुरबार, धुले, जळगाव, बुलढाणा, अमरावती, नागपुर, भंडारा, गोंदिया
  4. छत्तीसगड : गोंदिया, गडचिरोली
  5. आंध्रप्रदेश : गडचिरोली, चंद्रपुर, यवतमाळ, नांदेड
  6. गोवा : सिंधुदुर्ग

महाराष्ट्रचे भारतातील स्थान :

भारतातील 29 राज्यांपैकी एक.

भारताच्या मध्यवर्ती भागात .

महाराष्ट्र राज्य ही उत्तर भारत व दक्षिण भारतात एकत्र आणणारी विशाल भूमी आहे .

1. विस्तार

अक्षांक : 15° 41’ उत्तर अक्षवृत्त ते 22° 6’ उत्तर अक्षवृत्त.

रेखांश : 72° 36’ पूर्व रेखांश ते 80° 54’ पूर्व रेखावृत्त.

2. आकार

व्हीव्हीत्रिकोणाकृती, दक्षिणेस चिंचोळा तर उत्तरेस रुंद.

पाया – कोकणात व निमुळते टोक विदर्भात.

3. लांबी, रुंदी व क्षेत्रफळ

लांबी = पूर्व – पश्चिम – 800 किमी.

रुंदी = दक्षिण – उत्तर – 720 किमी.

क्षेत्रफळ = 307713 चौ.किमी.

क्षेत्रफळाच्या द्रुष्टीने भारतात राजस्थान, मध्येप्रदेश नंतर महाराष्ट्रचा 3 रा क्रमांक लागतो.

महाराष्ट्राने देशाचा 9.36% भाग व्यापला आहे.

समुद्रकिनारा 720 किमी. लांबीचा आहे.

जिल्हे निर्मिती :

1. 1 मे 1981 : रत्नागिरीपासून – सिंधुदुर्ग (27 वा जिल्हा)

                     औरंगाबादपासून – जालना (28 वा जिल्हा)

2. 16 ऑगस्ट 1982 : उस्मानाबादपासून – लातूर (29 वा जिल्हा),

    26 ऑगस्ट 1982 : चंद्रपूरपासून – गडचिरोली (30 वा जिल्हा)

3. 1990 : मुंबईपासून – मुंबई उपनगर (31 वा जिल्हा)

4. 1 जुलै 1998 : धुळेपासून – नंदुरबार (32 वा जिल्हा)

                       अकोल्यापासून – वाशिम (33 वा जिल्हा)

5. 1 मे 1999 : परभणीपासून – हिंगोली (34 वा जिल्हा)

                     भंडारा  – गोंदिया (35 वा जिल्हा)

6.1 ऑगस्ट 2014 : ठाण्यापासून – पालघर (36 वा जिल्हा)

All Latest Jobs

Akola Collector Office Bharti 2018 For 15 Posts (Last Date : 7 March 2018)

Indian Space Research Organization Bharti 2018 For 28 Posts (Last Date : 5 March 2018)

Kalyan Dombivali Municipal Corporation Bharti 2018 For 11 Posts (Interview Date : 8 March 2018)

ICMAM Bharti 2018 For 63 Posts (Last Date : 14 and 21 March 2018)

Savitribai Phule Pune University Bharti 2018 For 3 Posts (Last Date : 14 and 21 March 2018)

Mumbai RCFLtd Bharti 2018 For 154 Posts (Last Date : 8 March 2018)

Nagpur NHM Bharti 2018 For 1 Post (Last Date : 28 February 2018)

Rail Coach Factory Bharti 2018 For 195 Posts (Last Date : 19 March 2018)

Pune WRD Bharti 2018 For 15 Posts (Last Date : 15 March 2018)

Ahmednagar District Hospital Bharti 2018 For 5 Posts (Interview Date : 27 February 2018)

Mumbai DMER Bharti 2018 For 528 Posts (Last Date : 8 March 2018)

Nagpur FDCM Bharti 2018 For 39 Posts (Last Date : 2 March 2018)

Indian Oil Corporation Limited Bharti 2018 For 201 Posts (Last Date : 10 and 24 March 2018)

Uttar Pradesh Power Corporation Limited Bharti 2018 For 2779 Posts (Last Date : 13 March 2018)

Akola Zilha Parishad Bharti 2018 For 3 Posts (Last Date : 28 February 2018)

Air India Cabin Crew Bharti 2018 For 500 Posts (Last Date : 12 March 2018)

Mahila Arthik Vikas Mahamandal Bharti 2018 For 7 Posts (Last Date : 5 March 2018)

Buldhana CAIM Bharti 2018 For 32 Posts (Last Date : 28 February 2018)

Mumbai MPSPS Bharti 2018 For 9 Posts (Last Date : 6 March 2018)

Bharat Electronics Limited Bharti 2018 For 30 Posts (Last Date : 2 March 2018)

Oil and Natural Gas Corporation Limited Bharti 2018 For 17 Posts (Last Date : 1 March 2018)

Bhusawal Central Railway Bharti 2018 For 143 Posts (Last Date : 5 March 2018)

Nagpur Central Citrus Research Institute Bharti 2018 For 5 Posts (Interview Date : 27, 28 February 2018)

Bombay IIT Bharti 2018 For 7 Posts (Last Date : 28 February 2018)

CGHS Bharti 2018 For 128 Posts (Last Date : 3 March 2018)

Andhra Pradesh Postal Circle Bharti 2018 For 245 Posts (Last Date : 15 March 2018)

Pune TRTI Bharti 2018 For 8 Posts (Last Date : 10 March 2018)

Syndicate Bank Bharti 2018 For 2 Posts (Last Date : 28 February 2018)

Rajasthan High Court Bharti 2018 For 2309 Posts (Last Date : 13 March 2018)

Shamrao Vithal Co Operative Bank Limited Bharti 2018 For 30 Posts (Last Date : 28 February 2018)

Solapur University Bharti 2018 For 1 Post (Last Date : 12 March 2018)

Central Industrial Security Force Bharti 2018 For 447 Posts (Last Date : 20 March 2018)

Indian Navy Bharti 2018 For 19 Posts (Last Date : 4 March 2018)

TSPSC Bharti 2018 For 310 Posts (Last Date : 6 March 2018)

Indian Railway Bharti 2018 For 62907 Posts (Last Date : 12 March 2018)

Maharashtra Police Bharti 2018 (Last Date : 28 February 2018)

Maharashtra SRPF Bharti 2018 (Last Date : 28 February 2018)

RRB  Bharti 2018 For 26502 Post (Last Date : 5 March 2018)

Delhi Metro Rail Corporation Bharti 2018  For 1984 Post (Last Date : 26 February 2018)

East Central Railway Bharti 2018 For 1898 Post  (Last Date : 28 February 2018)

माहिती मिळवा ईमेल वर

Study Material आणि नवीन नौकर्‍यांची माहिती मिळविण्यासाठी खालील माहिती भरा.

Like Our Facebook Page

Latest Users

  • PosterCax
  • Olegnable
  • gqqcarri4728023
  • zakgoheen44471
  • alizahorne75744